Je leest:

‘Nanotechnologie vraagt om wereldwijde afspraken’

‘Nanotechnologie vraagt om wereldwijde afspraken’

Auteur:

Nanotechnologie heeft veel potentie, maar brengt ook risico’s met zich mee. Natuurkundige en filosofe Ineke Malsch boog zich over de vraag hoe we de toepassing van deze techniek in goede banen kunnen leiden, vóórdat het is geïntegreerd in de wereld. Dinsdag promoveerde ze aan de Radboud Universiteit.

Kernenergie wordt al breed toegepast in de maatschappij, terwijl we er nog lang niet uit zijn wat we er mee willen en kunnen. Nanotechnologie – functionele structuren in de orde van grootte van een miljoenste millimeter – staat echter nog in de kinderschoenen. Malsch: “We moeten nu al nadenken over de kant die we daarmee op willen. Juist in deze vroege fase is dat nog te sturen.”

Small
Deze chip bevat microkanaaltjes waarin zout uit het water gefilterd wordt. Het kan 300 ml water per minuut ‘ontzouten’.
Sung Jae Kim/Jongyoon Han, MIT

Derde wereld

De promovenda pleit voor internationale samenwerking. “In veel landen komt de dialoog op gang, maar dat gebeurt in beperkte groepen. Ik wil dat we internationaal afspraken maken over de richting die we opgaan.”

In haar onderzoek bekeek ze de mogelijkheden vanuit de zogenoemde filosofische theorie van de rechtvaardigheid. Die stelt dat een ontwikkeling voor elk mens kansen moet bieden. “In ontwikkelingslanden zijn veel toepassingen mogelijk. Denk bijvoorbeeld aan een systeem dat op nanoschaal vuil water kan filteren of het zout uit zeewater kan halen. Daar moeten we dan wel met zijn allen in investeren.”

Gevaren

Malsch merkt dat de mogelijke risico’s van nanotechnologie bij weinig mensen bekend zijn, simpelweg omdat men er nooit van heeft gehoord. Deskundigen maken zich vooral zorgen over blootstelling van mens en milieu aan nanodeeltjes. De consequenties daarvan zijn nog onbekend, door het vroege stadium waarin de ontwikkeling nu zit. Nanotechnologie wordt al toegepast, bijvoorbeeld in autoruiten en cosmetica. Wetenschappers waarschuwen de cosmetica niet te gebruiken op beschadigde huid.

Small
Ineke Malsch leidt het bedrijf Malsch TechnoValuation, een adviesbureau voor de omgang met nieuwe technologie.
Nanopodium

Voor we mogelijke schadelijke gevolgen aan den lijve ondervinden, hebben we nu nog de kans om te bedenken welke risico’s we willen nemen. “In de toekomst zou nanotechnologie ook de basis kunnen vormen voor massavernietigingswapens”, zegt Malsch. “Als de internationale gemeenschap zichzelf nu al restricties oplegt over het ontwerpen daarvan, is dat te voorkomen.”

Verantwoordelijkheid

Een andere belangrijke conclusie van het promotieonderzoek is dat het juridisch gezien voor landen moeilijk is om de ontwikkeling van nieuwe technologieën te stoppen. Regelgeving kan achteraf pas gehandhaafd worden, wanneer de effecten al zichtbaar zijn. Het filosofische concept ‘verantwoordelijkheid’ kan het wetboek aanvullen en zo zorgen voor een gecontroleerde ontwikkeling van nanotechnologie.

Ineke Malsch promoveerde dinsdag 4 oktober op het proefschrift ‘Ethics and Nanotechnology; Responsible development of nanotechnology at global level in the 21st century’ aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Dit artikel is een publicatie van Radboud Universiteit Nijmegen.
© Radboud Universiteit Nijmegen, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 06 oktober 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

LEES EN DRAAG BIJ AAN DE DISCUSSIE