Je leest:

Nanodeeltje dwingt stamcel tot werk

Nanodeeltje dwingt stamcel tot werk

Auteur: | 5 oktober 2009

Amerikaanse en Russische wetenschappers hebben een lichaamsvriendelijke manier gevonden om stamcellen beter hun werk te laten doen: breng met hulp van nanodeeltjes extra instructies in de stamcel.

Stamcellen zouden de heilige graal van de medische wetenschappen moeten zijn, maar ze luisteren niet altijd even goed naar onze wensen.
Nissim Benvenisty

Stamcellen, die in elk type cel van het lichaam kunnen veranderen, zijn al tien jaar de zogenaamde heilige graal van de medische wetenschap – een benaming die deels vast te danken is aan de religieuze weerstand die het opriep. Heilige graal of niet, mensen genezen doen de stamcellen tot dusver maar weinig.

Problemen die onderzoekers tegenkomen: stamcellen komen niet op de plek van bestemming aan, of ze weigeren bevelen op te volgen. Voor dat laatste struikelblok kennen onderzoekers inmiddels een paar trucs. Nieuw DNA met betere instructies valt in een stamcel te injecteren, meestal met een virus. Maar virussen staan bekend om bijwerkingen, en dus zoeken wetenschappers naar alternatieven.

Een nieuw alternatief verschijnt deze week uit een samenwerking van Amerikaanse en Russische wetenschappers: plak het nieuwe DNA vast aan een nanodeeltje. Het deeltje dringt vervolgens de stamcel binnen, waar het nieuwe DNA wordt geïmplementeerd. De onderzoekers, onder leiding van Daniel Anderson, beschrijven hun werk in het vooraanstaande tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).

Anderson en zijn collega’s gebruikten de verbeterde stamcellen om muizen met ischemie te helpen. Ischemie is een doktersterm voor slechte doorbloeding – de oorzaak kan van alles zijn, en in het geval van de muizen waren het natuurlijk de onderzoekers die de proefdieren opzettelijk ischemie gaven. De arme, slecht doorbloede muisjes waren een ideale omgeving waarin de verbeterde stamcellen zich konden bewijzen: de cellen die nieuwe DNA-instructies via het nanodeeltje hadden ontvangen, bleken de groei van nieuwe bloedvaten beter te stimuleren dan stamcellen zonder extra instructies.

De onderzoekers gebruikten kale muizen, zodat ze ook aan de buitenkant goed konden zien of de muizen dankzij de stamceltherapie een betere doorbloeding kregen.

De muizen die de nieuwe stamcellen toegediend kregen ondervonden overigens geen bijwerkingen door het nanodeeltje zelf, omdat het molecuul afbreekbaar is.

Een nadeel van de afbreekbaarheid is dat het meer stamcellen kost om de behandeling voor te bereiden: de meeste nanodeeltjes worden afgebroken voordat ze de verbeterde DNA-instructies afgeven aan een stamcel. Vergeleken bij het inbrengen van DNA door een virus – de beproefde doch controversiële methode – heb je zelfs tien tot honderd keer zoveel stamcellen nodig. Anderson en zijn collega’s zoeken daarom manieren om de efficiëntie van hun nanodeeltje te verhogen. Tot die tijd kunnen ze altijd nog liters stamcellen uit liposucties gebruiken.

Zie ook

Meer biotechnologie op Ditisbiotechnologie.nl

Dit artikel is een publicatie van Ditisbiotechnologie.nl.
© Ditisbiotechnologie.nl, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 05 oktober 2009
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.