Je leest:

Naar een Arabische standaardtaal

Naar een Arabische standaardtaal

Auteur: | 12 december 2006

In de Arabische wereld ontbrak het lange tijd aan een standaardtaal. Het Klassiek Arabisch was de taal van juridische teksten en de Koran: het behoorde vooral toe aan de elite. In de 19e eeuw kwam een modernere variant van het Klassiek Arabisch in omloop: het Modern Standaard Arabisch, dat tegenwoordig met name door het gebruik in de media een steeds grotere invloed krijgt.

Het Nederlands en het Engels zijn Germaanse talen. Toch kan een Nederlander een Engelsman niet verstaan zonder een cursus Engels te hebben gevolgd: het Nederlands en het Engels zijn tamelijk verschillend. Hetzelfde geldt voor Arabische talen. Het Arabisch zoals dat in Casablanca wordt gesproken is niet vergelijkbaar met het Arabisch in Bagdad. Buitenstaanders hebben geen idee van de verschillen. Maar al te vaak worden alle Arabische talen op een hoop gegooid. Dat het proces van standaardisering nog in volle gang is, beschrijft de Amerikaanse Diana Muir – auteur van diverse maatschappijkritische boeken – deze maand in het nieuwsblad van de George Mason Universiteit.

Taal van de elite

Lange tijd bestond er geen Arabische standaardtaal. Dit betekende niet dat Arabieren helemaal niet met elkaar konden communiceren. Het Klassiek Arabisch werd gebruikt voor geschreven teksten, juridische documenten en voor correspondentie onder welgestelden. Het was vooral een geschreven taal: niet een een taal die je als kind werd bijgebracht. Het Klassiek Arabisch had eigenlijk dezelfde functie als het Latijn voor de christenen en het Hebreeuws voor de joden. Het was de taal van de geestelijken en de elite.

In Europa werd de rol van het Latijn in de late middeleeuwen ondergeschikter. Dit had alles te maken met de toenemende invloed van de volkstaal. Met de uitvinding van de boekdrukkunst (ca. 1425) werd de behoefte aan een voor iedereen toegankelijke eenheidstaal groter. Ook het lezen van de bijbel was niet langer voorbehouden aan een kleine minderheid: de volkstaal werd ingezet voor nieuwe bijbelvertalingen. Langzamerhand ontstonden er verschillende standaardtalen in Europa: het Engels, het Duits, het Nederlands…

In tegenstelling tot het Latijn deed het Klassiek Arabisch ook de eeuwen hierna zijn invloed gelden. Pas in de 19e eeuw werd een modernere variant ontwikkeld als standaard voor kranten en andere geschreven teksten: het Modern Standaard Arabisch. In vergelijking met het Klassiek Arabisch heeft het Modern Standaard Arabisch een veel minder poëtisch karakter, kent het nieuwere grammaticale vormen en heeft het een uitgebreider vocabulaire.

In vergelijking met het Klassiek Arabisch heeft het Modern Standaard Arabisch een veel minder poëtisch karakter, kent het nieuwere grammaticale vormen en heeft het een uitgebreider vocabulaire.

Heilige taal

Weinig Europeanen zullen de bijbel tegenwoordig nog in het Latijn lezen. Voor het Arabisch ligt dat anders: het Klassiek Arabisch heeft nog steeds een heilige status en daarom wordt de Koran nog steeds in die taal gelezen. De schoonheid van de taal bewijst immers dat de heilige schrift niet door een mens is opgetekend maar van een hogere macht afkomstig is. De bedenkers van het Modern Standaard Arabisch hebben zich daarom zoveel mogelijk vastgehouden aan het Klassiek Arabisch. Vaak wordt het Modern Standaard Arabisch ook nog aangeduid als Klassiek Arabisch.

In plaats van Klassiek Arabisch spreekt men ook wel van “literair Arabisch” om beide varianten aan te duiden. Volgens Wikipedia verwijst literair Arabisch zowel naar de taal van de hedendaagse media in Noord-Afrika en het Midden-Oosten als naar de taal van de Koran. In ieder geval lijkt het Modern Standaard Arabisch de Arabische wereld te veroveren: terwijl Klassiek Arabisch vroeger vooral een geschreven taal was, leren scholieren in de Arabische wereld vandaag de dag niet alleen lezen en schrijven maar ook spreken in het Modern Standaard Arabisch.

Iftah Ya SimSim: de Arabische versie van Sesamstraat.

Taal van de media

In 1979 werd Sesamstraat (Iftah Ya SimSim) voor het eerst uitgezonden in Modern Standaard Arabisch. Inmiddels maakt de hele Arabische televisie- en radiowereld gebruik van deze eenheidstaal. Maar de taal heeft niet alleen invloed op de media, de media heeft omgekeerd ook invloed op de taal: de populariteit van Egyptische films en soaps bijvoorbeeld heeft tot gevolg dat de Arabische standaardtaal tegenwoordig doorspekt raakt met Egyptische woorden.

Wanneer Arabieren onderling met elkaar spreken gebruiken ze nog altijd hun eigen regionale variant van het Arabisch. Dit geldt zelfs voor hoger opgeleiden. Wel zie je dat in onderlinge gesprekken de regionale of landstaal en de standaardvariant steeds meer door elkaar gaan lopen. Het Modern Standaard Arabisch verspreidt zich dus niet alleen ontzettend snel via de moderne media maar sluipt ook binnen in de taal die je op straat hoort. Een echte Arabische standaardtaal lijkt in opmars!

Bron:

Dana Muir: Do Arabs Speak the Same Language? History News Network, George Mason University

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 12 december 2006

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.