Je leest:

Na de dood komt het verdriet

Na de dood komt het verdriet

Auteur: | 5 januari 2011

Iemand verliezen doet pijn. Maar rouwen gaat bij iedereen anders. Dat we vijf fasen van rouw doormaken – een beroemd idee van psychiater Kübler-Ross – is in ieder geval onzin. Iedereen rouwt op zijn eigen individuele manier. Al heeft cultuur wel invloed op hoe we ons voelen: Ghanese en Braziliaanse moeders rouwen anders om hun overleden kind dan Nederlandse mama’s.

In dit hoofdstuk:

Hoe gaan we om met de dood van een naaste of met ons eigen naderende einde?

Het spijt me, maar u sterft verkeerd

Wat gebeurt er met je als je hoort dat je binnenkort zal sterven? Volgens psychiater Elisabeth Kübler-Ross gaan we dan een vast rouwverwerkingsprogramma in. Via ontkenning, woede, onderhandelen en depressie weten we ons naderende einde uiteindelijk toch te accepteren. Sinds het einde van de jaren zestig zijn de vijf fasen van Kübler-Ross standaardkost voor iedereen die met stervenden te maken heeft. Maar eigenlijk kloppen haar vijf stadia van rouw helemaal niet: iedereen rouwt op zijn eigen manier. “Mensen maken geen vijf stadia door maar tussen de een en de duizenden.”

Geen recht op verdriet

loveizlyf.blogspot.com

Ook al bestaat er geen vast psychologisch rouwprogramma dat we netjes aflopen, toch zijn er wel degelijk maatschappelijke regels die aangeven wie, wanneer, waar, hoe en hoelang en voor wie mensen mogen rouwen. Val je buiten deze regels, dan heb je als het ware ‘geen recht op verdriet’. Bijvoorbeeld wanneer de relatie met een overledene niet wordt erkend: je ex-man overlijdt, of je minnares. Maar ook bij een abortus of het doodgaan van een huisdier wordt het verlies niet altijd serieus genomen.

Moederharten bloeden anders

Eén verlies dat altijd wordt erkend is het verdriet van een moeder die haar kind verliest. Maar is verdriet echt wel zo universeel? Voelt de pijn van een Ghanese moeder misschien toch niet anders dan de pijn van haar Nederlandse lotgenote? Wat is de invloed van cultuur en omgeving op het voelen van verdriet?

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 05 januari 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.