Je leest:

‘MRI is voor de wetenschap, niet voor de spreekkamer.’

‘MRI is voor de wetenschap, niet voor de spreekkamer.’

Auteur: | 1 september 2012

‘Ik voel mij gekwetst’, ‘Mijn hart is gebroken’, of wat te denken van ‘Je trapt me op mijn ziel’. Onze taal kent de meest bloemrijke metaforen om aan te geven dat iemand emotioneel geraakt is.

‘Met onze scans van de hersenen laten wij zien dat deze uitdrukkingen meer zijn dan alleen maar metaforen,’ zegt dr. Naomi Eisenberger. De psychologe geeft leiding aan een laboratorium op de University of California, Los Angeles (UCLA) waar onder andere functionele MRI-scans worden gebruikt om de psychologie van emoties te doorgronden (zie kader hier onder).

Eigen archief Dr. Naomi Eisenberger, University of California

‘Wanneer we proefpersonen in een scanner het spel Cyberball laten spelen, kunnen we zien welke hersengebieden actief worden, waneer deze mensen worden “buitengesloten” door hun virtuele spelpartners,’ vertelt Eisenberger. ‘Dat zijn dezelfde gebieden die actief zijn wanneer je proefpersonen een fysieke pijnprikkel toedient. Met andere woorden: op een MRI-scan lijkt de pijn van uitsluiting niet anders dan “echte” pijn.’

Eisenberger en collega’s hebben ook specifiek gekeken naar de reacties op uitsluiting van mensen met verschillende versies van het MaoA gen. ‘Er is een versie van het MaoA gen die samenhangt met een verhoogde sociaal-emotionele gevoeligheid en ook met een verlaagde drempel voor agressie. De mensen die dat gen hebben, laten ook een verhoogde activiteit zien in een specifiek hersengebied wanneer ze worden buitengesloten tijdens het spelen van Cyberball.’

Geen diagnose

Eisenberger benadrukt dat de scans geweldig zijn in het wetenschappelijk onderzoek. ‘Maar de verschillen tussen mensen met de ene of de andere versie van het MaoA gen en hun drempel voor agressie konden we alleen zichtbaar maken door naar ruim dertig proefpersonen te kijken. We zijn nog bepaald niet zo ver dat we één persoon in de scanner kunnen leggen en op basis van het plaatje kunnen zeggen binnen welke agressiecategorie die persoon valt. De functionele MRI is dus voorlopig geweldig voor wetenschappelijk onderzoek, maar niet voor diagnose in de spreekkamer van de psychiater.’

fMRI ziet wat de hersenen doen

Een Magnetic Resonance Imager, kortweg: MRIscanner, meet de magnetische eigenschappen van weefsels. Een grote magneet die om de patiënt heen draait, brengt verschillende weefsels op een verschillende manier in trilling. Die trilling kan vervolgens worden gemeten en worden vertaald in een driedimensionaal beeld.

Door met een grote magneet de atomen in de hersenen in trilling te brengen…

Schutterstock

Rode bloedcellen die zuurstof aanvoeren, hebben andere magnetische eigenschappen dan rode bloedcellen die hun zuurstof al hebben afgeleverd. Van dat gegeven wordt gebruik gemaakt in een afgeleide van ‘gewone’ MRI: de fMRI. Wanneer bepaalde hersengebieden actief zijn, wordt daar meer zuurstof ‘geconsumeerd’. Een MRI-scanner kan dan ook het verschil meten tussen de hersenen van een persoon in de scanner die bijvoorbeeld zijn benen beweegt, of dezelfde persoon die stilligt. Het verschil kan in beeld worden gebracht als het hersengebied waar de taak ‘bewegen van de benen’ wordt gestuurd: de motorische schors. Op die manier worden steeds meer taken, maar ook gevoelens, gedachten en emoties aan specifieke hersengebieden gekoppeld.

…kun je plaatjes van het actieve brein maken.

Dreamstime

De resolutie van een fMRI-foto houdt evenwel nog niet over. Waar (netwerken van) neuronen een afmeting hebben van fracties van micrometers, zijn de pixels op een MRI-foto op zijn best nog tienden van millimeters groot. Specifieke netwerkjes van zenuwcellen, laat staan individuele neuronen zijn dus niet zichtbaar. Nog niet.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van Stichting Biowetenschappen en Maatschappij.
© Stichting Biowetenschappen en Maatschappij, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 01 september 2012

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.