Je leest:

Moderne medicijnen verkeerd begrepen

Moderne medicijnen verkeerd begrepen

Auteur: | 27 maart 2008

Ouderdomsziekten zoals diabetes, nierziekte, parkinson en verschillende oogafwijkingen zijn in de 21e eeuw aan de orde van de dag. Het uitschakelen van genen die bij deze ziekten betrokken zijn, bleek de laatste jaren een belangrijke techniek in de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Maar volgens Jayakrishna Ambati, onderzoeker aan de universiteit van Kentucky, kunnen deze medicijnen nare bijeffecten geven.

In 1998 ontdekten Andrew Fire en Craig Mello RNA-interferentie. Met deze techniek is het mogelijk om de activiteit van genen gericht te blokkeren met behulp van dubbelstrengs RNA-moleculen (dsRNA). Al in 2006 wonnen zij met deze ontdekking de nobelprijs voor de geneeskunde. Medici ontwikkelden in de afgelopen jaren synthetische versies van deze RNA-moleculen om ze nog specifieker te kunnen richten tegen ziekmakende genen.

In 2006 wonnen Andrew Fire (links) en Craig Mello de nobelprijs voor de geneeskunde met hun ontdekking van RNA-interferentie. Veel nieuwe medicijnen worden op deze techniek gebaseerd.

Geen interferentie

Ambati komt deze week met een belangrijke waarschuwing in vakblad Nature. De synthetische RNA-moleculen werken veel algemener dan altijd gedacht werd. In plaats van het binnendringen van een cel om het betreffende gen uit te schakelen, hechten de moleculen zich al aan het celoppervlak. Daar binden zij aan de TLR3 receptor waardoor de groei van bloedvaten naar die specifieke cel geblokkeerd wordt.

Het blokkeren van de groei van bloedvaten kan bij een aantal ziekten (zoals bepaalde soorten kanker) heel voordelig zijn om klachten te verminderen. Maar volgens Ambati bestaat het gevaar dat de synthetische RNA-moleculen ook gezonde organen aanvallen. De TLR3 receptor komt namelijk zeer algemeen voor op allerlei verschillende lichaamscellen. Vooral bij injectie in een bloedvat, waarbij de moleculen zich zeer snel door het lichaam kunnen verplaatsen, is er een risico op het aantasten van gezonde cellen.

De TLR3 receptor heeft een zeer karakteristieke gebogen vorm. Wanneer synthetische RNA-moleculen aan deze receptor binden, wordt de groei van bloedvaten naar de cel geblokkeerd.

Verbeterde RNA-moleculen

Mensen met een mutatie in de TLR3 receptor hebben geen last van de algemene effecten van synthetische RNA-moleculen. Voor hen zouden medicijnen, gebaseerd op deze moleculen, dus een uitkomst kunnen zijn. Ambati pleit ervoor dat onderzoekers goed begrijpen hoe de moleculen precies hun werk doen voordat er medicijnen op de markt komen. Verder moet er uiterst voorzichtig worden omgegaan met het testen van deze nieuwe medicijnen bij patiënten.

Ambati zelf gaat de komende jaren ook verder met het onderzoek aan synthetische RNA-moleculen. Zo wil hij een methode ontwikkelen om het algemene effect van deze moleculen te kunnen gebruiken voor het opstellen van een behandeling tegen verschillende ziekten die afhankelijk zijn van de groei van bloedvaten. Verder wil hij de bestaande synthetische RNA-moleculen verder verbeteren zodat zij in de toekomst wel specifiek genen uit kunnen schakelen.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 27 maart 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.