Je leest:

Minisatellieten de lucht in

Minisatellieten de lucht in

Auteur: | 23 mei 2007

Leerlingen van vijf Nederlandse Middelbare scholieren bouwen een satelliet die in een frisdrankblikje past. Het CanSat-project wordt begeleid door de TU Delft en het commerciële ruimtevaartbedrijf ISIS.

Bouw een werkende satelliet die past in een frisdrankblikje van 33 centiliter. Leerlingen van vijf Nederlandse middelbare scholen proberen die schijnbaar onmogelijke opdracht uit te voeren. Ze krijgen begeleiding van de Technische Universiteit Delft en het commerciële ruimtevaartbedrijf ISIS. De leerlingen krijgen er studiepunten voor en de organisatoren van de competitie hopen de belangstelling voor technische studies te vergroten.

De minisatelliet past in een blikje van 33 cl. bron: Willemien Groot / RNW (2007)

De afgelopen maanden hebben leerlingen van scholen uit Gouda, Delft, Leiden, Den Haag en Capelle aan den IJssel aan hun Satellite in a Can gewerkt. Met behulp van een bouwpakket van de organisatie van de Cansat-competitie, hun eigen creativiteit en kennis van exacte vakken. De CanSat moet in staat zijn echte missies uit te voeren en mag niet meer wegen dan 370 gram. Een satelliet in een frisdrankblikje is wel erg klein is om in de toekomst echt vanuit de ruimte zijn werk te doen. Maar feit is wel dat satellieten steeds kleiner worden. De nieuwste generatie is niet groter dan een kubus van 10 centimeter.

Echte missies

Inmiddels zijn de CanSats klaar en gereed voor lancering. Op 1 juni gaan ze met een raket de lucht in en worden tot een hoogte van een kilometer gebracht. Met behulp van een parachute keert de satelliet terug naar de aarde en moet onderweg twee missies uitvoeren, vertelt Arjen Gebraad uit klas 5 VWO van het IJsselcollege in Capelle aan den IJssel. ‘Er wordt een primaire missie volbracht: dat is het meten van temperatuur en luchtdruk. Die gegevens worden met een zender verstuurd naar een grondstation’, vertelt hij enthousiast. ‘Daarnaast is er een secundaire missie die we zelf mochten verzinnen. Wij hebben besloten om de CanSat bestuurbaar te maken. Hij komt met een parachute naar beneden en door middel van op afstand bestuurbare kleine motortjes worden de touwtjes ingetrokken zodat de parachute een andere vorm krijgt en de CanSat naar links of naar rechts afbuigt.’

De CanSat-groep uit 5 VWO van het IJsselcollege uit Capelle aan de IJssel. bron: Willemien Groot / RNW (2007)

Eigen wensen

De leerlingen weten precies wat ze willen met hun minisatelliet. Dus verdween het bouwpakket van de TU Delft, inclusief de parachute, grotendeels in prullenbak. Vervolgens ontwikkelden ze geheel naar eigen inzichte een nieuw ontwerp voor de satelliet en de parachute. Uiteindelijk lukte het de satelliet precies op maat te maken voor een 33 centiliter blikje.

Maar het project, waar de ploeg al in december vorige jaar mee begon, verliep niet helemaal probleemloos, vertelt Arjen. ‘Het past allemaal, maar het is toch lastig. Vanmorgen nog sneed de rand van het blikje een draadje door. Er ontstond kortsluiting en alles begon te roken’, zegt hij lachend. ‘Hij werkte gelukkig nog wel.’

Organisator Eddie van Breukelen van de CanSat-competitie. bron: Willemien Groot / RNW (2007)

Zware tijd

Ondanks het gemak waarmee ze over het project praten, het is voor de scholieren een inspannende tijd geweest, zegt organisator Eddie van Breukelen van de CanSat-competitie. Ze hebben niet alleen inhoudelijk veel bijgeleerd, maar moesten ook een product ontwikkelen en goed samenwerken. ‘De eerste keer dat je een werkend product moet gaan maken, werkt het niet. En de tweede keer werkt het weer niet’, verklaart hij dat proces. ‘De derde keer test je het en weet je waarom het niet heeft gewerkt. En dat zijn, zeker als je dat nog moet leren, heel veel stappen. Er gaat veel tijd in zitten.’

Xanne Miggelbrink (links) met de bestuurbare parachute. bron: Willemien Groot / RNW (2007)

Veel testen

Pas bij de lancering weten de deelnemers of hun ontwerp functioneert. Het groepje uit 5 VWO heeft er alle vertrouwen in dat ze gaan winnen. Het ontwerp is het mooiste en alles is uitgebreid getest, zegt leerlinge Xanne Miggelbrink. ‘Een van de touwtjes aan de parachute was bijvoorbeeld te lang. En als je gaat testen, dan zie je dat. Dus hebben we dat korter gemaakt.’ En zo werd alles getest. Het blikje werd zelfs met parachute van het dak van de school gegooid om de valsnelheid te meten.

Interesse

De leerlingen zijn enthousiast over de CanSat-competitie. De meesten hadden het project niet nodig om hun belangstelling voor een technische studie op te wekken. ‘Alleen mensen die toch al de technische kant op willen, doen hieraan mee’, zegt Arjen Gebraad. Maar de mogelijkheden bleken toch groter dan sommigen dachten. ‘Ik vond natuurkunde wel leuk, maar ik moest veel uit boeken leren’, zegt Xanne Miggelbrink. ‘Door dit project zie ik wat ik ermee kan in de praktijk. Een chip lijkt heel ingewikkeld, maar als je hem gaat gebruiken is het eigenlijk heel simpel.’

Dit artikel is een publicatie van Radio Nederland Wereldomroep (RNW).
© Radio Nederland Wereldomroep (RNW), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 23 mei 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.