Je leest:

Nieuwe synthetische huidcrème kan miljoenen mensen helpen

Nieuwe synthetische huidcrème kan miljoenen mensen helpen

Auteur: | 17 maart 2009

Een team onderzoekers uit Leiden en Utrecht is erin geslaagd de meest natuurlijke huidcrème die er bestaat, na te maken. Met behulp van röntgendiffractie bij de European Synchrotron Radiation Facility (ESRF) in Grenoble waren ze in staat de samenstelling en de structuur van vernix caseosa – de huidcrème die pasgeborenen bedekt – te analyseren. De synthetische crème die ze aan de hand van de gevonden gegevens hebben samengesteld, heeft dezelfde eigenschappen als vernix caseosa. Deze crème kan een genezende werking hebben voor patiënten met een verminderde barrièrefunctie van de huid. De Leidse onderzoeker Robert Rißmann promoveerde dinsdag 17 maart 2009.

Robert Rißmann: ‘Vernix caseosa is een ‘intelligente’ crème die zich aan de omstandigheden aanpast.’

‘Het mooie aan synthetische vernix caseosa is het brede spectrum waar het kan worden toegepast’, vertelt Rißmann. ‘Eerst ontstond het idee vroeggeborenen te helpen, want die kunnen een sterk onderontwikkelde huid hebben. Maar de synthetische crème zal ook bij andere huidaandoeningen toegepast kunnen worden, zoals droge huid of dermatitis. Verder zouden we ook andere stoffen in deze crème kunnen stoppen. Hij kan dan fungeren als geneesmiddeldrager. En tenslotte zou ook een cosmetische toepassing denkbaar zijn.’ De onderzoekers hebben met succes aangetoond dat ze een huidcrème hebben ontwikkeld die even goed is als vernix caseosa.

Intelligent

‘Vernix caseosa is een ‘intelligente’ crème die zich aan de omstandigheden aanpast’, zegt Rißmann. ‘Na negen maanden ondergedompeld te zijn geweest in het vruchtwater in de baarmoeder, is de huid van een pasgeborene glad en soepel – anders dan van een volwassenen in bad. Nog niet alle functies van de crème zijn helemaal bekend, maar we hebben al wel kunnen aantonen dat de eigenschappen temperatuurgevoelig zijn. Dit houdt in dat de crème voor, tijdens en na de bevalling verschillende rollen vervult net zoals boter zich verschillend gedraagt in de oven en op tafel.’

Een pasgeborene is bedekt met de natuurlijk huidcrème vernix caseosa.

De ongeborene die zich in een vochtige en warme omgeving bevindt, slaagt er toch in een huid te ontwikkelen die volledig is toegerust hem te beschermen in een koude en droge wereld die vergeven is van bacteriën. De beschermende crème bedekt de foetus en de pasgeborene. Vernix caseosa bevordert de ontwikkeling van de huid zowel voor als na de geboorte. De crème maakt de huid ‘waterproof’ in de baarmoeder en zorgt ervoor dat de huid kan ontwikkelen in een natte omgeving, terwijl hij na de geboorte de huid hydrateert, reinigt en zelfs zweren geneest.

Rißmann heeft de natuurlijke crème uitgebreid bestudeerd: ‘Zoals de meeste vochtinbrengende crèmes bestaat vernix caseosa voornamelijk uit water. De uitstekende eigenschappen komen door de toevoeging van 10% lipiden (vet) en 10% corneocyten (dode huidcellen). De exacte samenstelling van het mengsel is belangrijk.’ Door röntgendiffractiemetingen in Grenoble kon hij de juiste verhoudingen van de verschillende soorten lipiden voor de lipidenstructuur afleiden.

Luchtfoto van de European Synchrotron Radiation Facility. Robert Rißmann maakte er gebruik van de DUBBLE faciliteit (Dutch Belgian Beamline) voor röntgendiffractie.
Air Isère

Rißmann: ‘Lipidenmoleculen hebben min of meer de vorm van lollies, met een afgerond uiteinde dat bij voorkeur omringd is door water en een stokje dat samen met de stokjes van de andere moleculen een vlot vormt. De corneocyten zijn even belangrijk voor de unieke eigenschappen van de natuurlijke huidcrème als de lipiden.’ De wetenschappers onderzochten ook de vorm van de corneocyten en de mate waarin ze water bevatten.

Wolvet

Een natuurlijke bron van de benodigde soort vetmoleculen is wolvet, dat schapen produceren en dat wordt gebruikt ter voorkoming van tepelkloven bij zogende moeders. De onderzoekers selecteerden de vetten die het meest overeenkwamen met de metingen die ze hadden van vernix caseosa. Ze gebruikten die om een synthetisch mengsel te maken dat zich op dezelfde manier gedraagt. Zo vonden ze ook een kunstmatige substantie om de vorm en eigenschappen van de corneocyten na te bootsen. ‘Het bijzondere aan dit onderzoeksproject is, dat wij een complex samengesteld geneesmiddel from scratch on hebben ontworpen, het met veel verschillende methodes gekarakteriseerd hebben en op huid getest’, zegt Rißmann. Met verschillende meetmethodes, bijvoorbeeld de microscoop, ziet het mengsel van synthetische ingrediënten er hetzelfde uit als vernix caseosa. Bovendien is het mogelijk de hoeveelheid water en de eigenschappen aan te passen.

In de cirkelvormige hal met een omtrek van 844 m. van de DUBBLE beamlines gebruiken wetenschappers en technici de fiets.
Artechnique

Het Leidse en Utrechtse team ontving een subsidie van de Technologiestichting STW. De DUBBLE bundellijnen worden grotendeels gefinancierd door De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek NWO.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van Universiteit Leiden.
© Universiteit Leiden, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 17 maart 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.