Je leest:

Meer dan experimenteren

Meer dan experimenteren

Auteur: | 21 augustus 2007

Webcamseks, breezerseks, schuren op de dansvloer – de bezorgdheid over de losbandige seksuele moraal van jongeren is niet van de lucht. Onderzoekers van MOVISIE vroegen in een verkennend onderzoek aan hulpverleners en leerlingbegeleiders hoe erg het volgens hen is. ‘Het gaat verder dan een beetje experimenteren en vrijheid blijheid.’

‘Suzanne is verliefd op Jeroen en hij ook op haar. Omdat hij het vraagt en omdat haar ouders kennelijk de apparatuur hebben om het te doen, maakt zij met de webcam een filmpje van zichzelf, waarop alleen haar blote onderlijf te zien is. Jeroen toont de beelden aan zijn vrienden en Suzanne komt er in de klas achter, als die beelden al twee weken in omloop zijn. Een jongen laat het zien en zegt: ’Joh, dat is toch Suzanne?’ De keer erop zit Suzanne in de klas en wordt ze met hoer aangesproken.’

Dat verhaal vertellen twee leerlingbegeleidsters van een vmbo-school in Den Haag. De verhalen van de sociale professionals in het onderzoek Over de grens bevestigen steeds weer het beeld: jongeren worden in uiteenlopende situaties veelvuldig geconfronteerd met ongewenste seksuele toenaderingen of zelfs gedwongen tot seksuele handelingen. Hulpverleners zijn bezorgd, omdat jongeren seks soms zien als een middel om geld of een cool imago mee te verwerven. Vooral kwetsbare jongeren met een verstandelijke beperking missen de weerbaarheid om de druk te weerstaan.

Het gaat verder dan alleen maar een beetje experimenteren, er is meer aan de hand dan vrijheid blijheid. Er is ook vaak sprake van groepsdruk, van erbij willen horen.

Koopwaar

Of de uitwassen te maken hebben met een verschuivende seksuele moraal onder jongeren – daar geeft het onderzoek geen antwoord op. Is er trouwens iets nieuws onder de zon, of zijn het, zoals vaker in de geschiedenis, de bezorgde oudjes die de nieuwe generatie niet meer volgen? Het onderzoek haalt antropoloog Paul van Gelder aan, die spreekt over terugkerende rituelen. ‘Hooguit de vormgeving is anders, als je naar het gedrag, de middelen en mogelijkheden kijkt. Er is altijd sprake van beeldvorming over seksueel gedrag van jongeren en bespreekbaarheid van seksualiteit is ook geen nieuw thema.’

Maar als je de verhalen van de professionals in dit onderzoek leest, dan lijkt er toch iets aan de hand. Ook al is er nog weinig uitvoerig cijfermateriaal voorhanden dat een cruciale verandering van de seksuele moraal van jongeren blootlegt, alle hulpverleners en leerlingbegeleiders zien meer ‘grensoverschrijdend seksueel gedrag’. De beschreven cases leveren ook munitie voor de stelling dat ‘de relationele aspecten van seks’ minder belangrijk worden. Dat seks meer dan vroeger ‘koopwaar’ is geworden. Volgens onderzoekster Marianne Cense is het opvallend dat vooral vrouwelijke hulpverleners opmerken dat kinderen liefde en aandacht verwarren met ‘voor seks een park ingaan’.

Losbandigheid

Cense sluit zich in haar oordeel over seks onder jongeren aan bij de bevraagde hulpverleners: ‘Het gaat verder dan alleen maar een beetje experimenteren, er is meer aan de hand dan vrijheid blijheid. Er is ook vaak sprake van groepsdruk, van erbij willen horen. Het idee is nu ook meer dan vroeger: seks hoort erbij op je veertiende. Ook het openlijke karakter is toegenomen, bijvoorbeeld met schuren op de dansvloer en in videoclips. Het is veel moeilijker geworden je daaraan te onttrekken, je moet laten zien dat je meedoet.’

De professionals in het onderzoek spreken jongeren erop aan. De twee leerlingbegeleidsters op de school van Suzanne vinden dat helemaal niet gemakkelijk. En zij zijn niet de enigen. Ze passen er ook voor op om te moraliseren. Ze vallen jongeren niet lastig met hoe een mooi of romantisch seksleven eruit kan zien. Ze wijzen liever op de nadelige gevolgen van te grote losbandigheid. Zo houdt Fatima de 16-jarige Nuray voor dat mensen negatief over haar gaan praten als ze met zo veel mannen naar bed gaat.

Sander Kramer, Kristin Janssens, Leyla Çinibulak en Marianne Cense, Over de grens. Opvattingen van jongeren en beroepskrachten over grensoverschrijdend seksueel gedrag van jongeren.Utrecht: MOVISIE, mei 2007.

Dit artikel is een publicatie van TSS - Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken.
© TSS - Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 21 augustus 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.