Je leest:

Medicijnen aan en uit zetten met een luidsprekertje

Medicijnen aan en uit zetten met een luidsprekertje

Medicijnen zijn vaak een schot hagel op doel. Een pilletje paracetamol onderdrukt niet alleen de kiespijn, maar drogeert meteen het hele lichaam. En een chemokuur, gericht op het terugdringen van tumorgroei, heeft soms ook zeer schadelijke effecten op een groot aantal vitale lichaamsfuncties. Ir. Henny Bruinewoud heeft een methode ontwikkeld om deze medicijnen lokaal te laten werken.

Medicijnen zijn vaak een schot hagel op doel. Een pilletje paracetamol onderdrukt niet alleen de kiespijn, maar drogeert meteen het hele lichaam. En een chemokuur, gericht op het terugdringen van tumorgroei, heeft soms ook zeer schadelijke effecten op een groot aantal vitale lichaamsfuncties. Ir. Henny Bruinewoud heeft een methode ontwikkeld om deze medicijnen lokaal te laten werken. Bovendien kan zij de lokale medicijnafgifte met een afstandbediening op basis van een ultrasone geluidsbron aan en uit zetten. Het betreft wetenschappelijk onderzoek, toepassing bij mensen zal nog zeker vijf jaar duren. Bruinewoud verdedigt donderdag 1 december haar proefschrift aan de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e).

Pijnstillers en kankerremmers

Bij pijnmedicatie is het soms van groot belang om snel een zeer hoge dosis pijnstillers voor een korte periode te kunnen activeren. Bijvoorbeeld bij pijnaanvallen bij kankerpatiënten, of bij postoperatieve pijnscheuten in het kniegewricht. Bovendien is het vaak belangrijk om voor een bepaalde periode een constant medicijnniveau in het lichaam aan te houden. Op dit moment kan dat alleen maar door veelvuldig te slikken of door vaak aan het infuus te hangen. Daarnaast kan de schade die pijnstillers of kankermedicijnen aan het lichaam kunnen toebrengen enorm zijn. Zo kan een hoge dosis morfine als sterke pijnstiller levensgevaarlijk zijn, en kunnen kankerremmers niet alleen tot haaruitval leiden, maar ook tot bijvoorbeeld een flinke teruggang van het menselijk afweersysteem.

Aan-uit knop

Om aan deze problemen een oplossing te bieden heeft Bruinewoud een geheel nieuwe methode ontwikkeld voor medicijnafgifte. Allereerst verpakt zij de medicijnen in een klein doosje. Het doosje wordt vervolgens bij de pijnbron of tumor in het lichaam als implantaat ingebracht. Het medicijndoosje is van een speciaal polymeermateriaal en wordt boven een bepaalde temperatuur poreus. Hierdoor kunnen de medicijnen het lichaam in stromen en hun werk verrichten. Een ultrasoon luidsprekertje kan, indien tegen het lichaam gedrukt, het medicijnpakketje verwarmen en de medicijnen vrijlaten. Als het geluid uit staat, sluit het medicijndoosje zich weer. Bruinewoud heeft hiermee een soort aan-uit knop ontwikkeld voor een lokale medicijnafgifte in het lichaam.

De externe geluidsbron is hier weergegeven als horloge. Deze kan, indien tegen het lichaam geplaatst, het medicijndoosje verwarmen en openen. Bron: TU Eindhoven

Koortsaanval

Hoewel het principe is bewezen, is het nog niet getest in het menselijk lichaam. Een van de uitdagingen die met vervolgonderzoek aangepakt worden is de overgangstemperatuur van het polymeermateriaal waarboven het doosje poreus wordt. Deze moet in de buurt van de 43o Celsius liggen. Niet daaronder, want dan zou bij een koortsaanval de medicijnen vrijgelaten worden, en niet veel daarboven, want dan zou het omliggende menselijk weefsel misschien te veel worden opgewarmd en beschadigd worden. Daarnaast moet het temperatuurgebied waarbij het doosje van gesloten naar poreuze toestand gaat nog flink worden ingekort. Bij haar promotieonderzoek was er nog sprake van een overgangsgebied van wel vijftien graden, dit moet worden teruggebracht naar enkele graden maximaal.

Op basis van de onderzoeksresultaten van Bruinewoud is al een eerste TU/e-startup opgericht. Dolphys Medical, onder leiding van TU/e-ingenieur Dirk van Asseldonk, is nu bezig met de ontwikkeling van een eerste medicijnafgifte systeem op basis van ultrasone geluidsbronnen. De eerste toepassing bij mensen zal nog minstens vijf jaren op zich laten wachten. Het wetenschappelijke vervolgonderzoek wordt uitgevoerd door de onderzoeksgroep onder leiding van prof.dr.ir. Jos Keurentjes van de faculteit Scheikundige Technologie aan de TU/e.

Dit artikel is een publicatie van Technische Universiteit Eindhoven (TU/e).
© Technische Universiteit Eindhoven (TU/e), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 01 december 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.