Je leest:

Medicijn uit de woestijn

Medicijn uit de woestijn

Auteur: | 19 april 2005

De laatste tijd hoor je regelmatig op het nieuws dat er een nieuw medicijn ontdekt is. Vaak is dat dan afkomstig uit een geheimzinnige tropische plant. De ontdekking van ‘Compound A’ is een voorbeeld van zo’n verhaal. Dit medicijn, zijn ontdekker en de plant waar het om draait zijn donderdagavond 21 april het onderwerp van het wetenschapsprogramma ‘overLeven’, op de Belgische zender Canvas.

De genoemde ontdekker is Guy Haegeman, onderzoeker aan de Universiteit van Gent. De plant is een struik van het geslacht Salsola, en de locatie is Zuid-Namibië…

De schapen

Het is daar kurkdroog en er is dan ook nauwelijks sprake van plantengroei. De belangrijkste bron van inkomsten is de schapenhouderij. Men houdt er Karakul-schapen, een ras uit Centraal Azië dat bekend staat om zijn taaiheid en zijn vermogen om te overleven op zeer weinig voedsel. Het belangrijkste product van deze schapen is de zeer fijne, donkere vacht die de pasgeboren lammetjes produceren.

Echter: bij langdurende droogte, wat in Namibië nog wel eens wil voorkomen, gaat er iets mis. De zwangerschap van de schapen wordt met twee maanden verlengd. Als gevolg hiervan worden de lammeren veel te groot geboren en is hun vacht waardeloos.

Een Karakul-schaap met lammetje.

De plant

Enkele Zuid-Afrikaanse onderzoekers ontdekten de oorzaak van het probleem: de woestijnstruik Salsola tuberculatiformis. Dit is de enige plant in de woestijn die nog groeit bij extreme droogte. Hij vormt dan dus het belangrijkste onderdeel van het dieet van de schapen.

Over deze plant was al langer bekend dat de oorspronkelijke bevolking hem at als voorbehoedsmiddel. Het was duidelijk dat er een hormoon-achtige stof in moest zitten. De wetenschappers wisten deze stof in 1999 te isoleren. Ze noemden deze ‘Compound A’ (samenstelling A), omdat hij niet leek op enig bekend hormoon.

De geneeskrachtige woestijnstruik Salsola tuberculatiformis.

Het medicijn

Guy Haegeman hoorde het hele verhaal op een congres. Hijzelf was al jarenlang op zoek naar een alternatieve ontstekingsremmer – de bestaande medicijnen hebben namelijk veel bijwerkingen. Hij was onmiddellijk gefascineerd door de unieke eigenschappen van Compound A, en nam een monster mee naar zijn eigen laboratorium in Gent. Daar bleek het verbluffend goed te werken tegen ontstekingen. De muizen van Haegeman herstelden voorspoedig, en bovendien zonder enige bijwerkingen!

Inmiddels werken de Universiteit in Zuid-Afrika en die in Gent nauw samen. Ze volgen elkaars onderzoek op de voet. Binnenkort zijn de eerste experimenten op patiënten met ontstekingsreuma gepland. Na de aspirine uit wilgenbast, biedt de natuur ons misschien opnieuw een plantaardig revolutionair wondermiddel aan…

Meer lezen?

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 19 april 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.