Je leest:

Maya muurschilderingen gered

Maya muurschilderingen gered

Auteur:

Italiaanse wetenschappers hebben nanodeeltjes van gebluste kalk gebruikt om de eeuwenoude verf van Maya muurschilderingen weer te laten hechten. Na slechts een week was het afbraakproces niet alleen gestopt, maar ook deels teruggedraaid. Ze publiceerden hierover in het tijdschrift ‘Chemistry, a European Journal’.

De muurschilderingen in de Mexicaanse Maya ruïne Calakmul lijden onder blootstelling aan de elementen. De afbeeldingen zijn met natuurverf op kalksteen aangebracht. Door de jaren heen is de verf langzaam gaan afbladderen. Dat komt omdat het kalksteen (CaCO3) uit de muren, onder invloed van zwavelverbindingen uit de lucht, wordt omgezet naar het veel zachtere gips (voornamelijk CaSO4). Dit spoelt weg bij contact met water, waardoor de verf steeds minder goed aan de muur hecht en de beeltenis uiteindelijk verloren gaat.

Medium
Eén van de schilderingen in de Calakmul ruïne.
Chemistry- A European Journal

Eerdere pogingen om de muurschilderingen te beschermen met polymeren of hydrophobe coatings gaven problemen. Ze vormden dwarsverbindingen of tastten de kalksteen zelfs aan. Italiaanse wetenschappers van het Centrum voor Oppervlaktechemie van de universiteit van Florence probeerden het nu met nanodeeltjes gebluste kalk. En met succes!

Small
De Maya ruïne Calakmul in Mexico.
Flickr/Selkie30

Gebluste kalk (calciumhydroxide of Ca(OH)3) reageert namelijk met CO2 uit de lucht weer tot (het harde) kalksteen (CaCO2) en vult zo de gaatjes in de muur op. Het enige bijproduct is wat water. Ook kan de verf zich zelfs weer opnieuw aan deze nieuwe kalksteen hechten.

Om gebluste kalk hiervoor te kunnen gebruiken, is het essentieel dat je nanodeeltjes gebruikt. Grotere deeltjes (300+ nanometer) dringen tijdens het opspuiten namelijk niet door de verflaag heen en bedekken de beeltenis met een witte waas. Dan ben je nog verder van huis. De nanodeeltjes dringen echter wel diep genoeg door om effectief te zijn. Maar als er veel oplosbare sulfaten in de muurschildering aanwezig zijn, reageert het calciumhydroxide liever dáármee en dat geeft weer nutteloos gips. Om dat te voorkomen mengden de wetenschappers er ook nog nanodeeltjes bariumhydroxide bij. Dat reageert nog sneller met de sulfaten, zodat het calciumhydroxide rustig zijn werk kan doen.

Medium
Zoek de verschillen: links de schildering vóór zijn behandeling met nanodeeltjes, rechts erna. De afbladdering is veel minder geworden.
Chemistry- A European Journal

De mix van barium- en calciumhydroxide nanodeeltjes werd met behulp van organisch oplosmiddel propanol op de muurschilderingen gespoten en al na een week was er verschil zichtbaar. De afbraak was gestopt en de afbladdering was deels verdwenen. Nu zijn de muurschilderingen stabiel; de vraag is echter hoe lang dit effect standhoudt. De wetenschappers zelf zijn intussen alweer bezig met manieren om nanodeeltjes in te zetten bij het conserveren van schepen, schilderijen en beelden.

Lees meer:

Oeps: Onbekende tag `feed’ met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/maya/nanodeeltjes/index.atom?m=of", “max”=>"5", “detail”=>"minder"}

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 13 september 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

LEES EN DRAAG BIJ AAN DE DISCUSSIE