Je leest:

Mars-satelliet heeft computerprobleem

Mars-satelliet heeft computerprobleem

Auteur: | 5 september 2005

De NASA-satelliet Mars Global Surveyor (MGS) is door herhaaldelijk schakelen tussen de twee boordcomputers in een safe mode terecht gekomen. De wetenschappelijke instrumenten worden daarbij uitgeschakeld. De vluchtleiding probeert het probleem zo snel mogelijk op te lossen: over een week staan belangrijk metingen gepland.

Mars Global Surveyor, die in 1996 werd gelanceerd en in 1998 begon Mars nauwkeurig in kaart te brengen, werkt al een aantal jaar in overtijd. Na het einde van zijn primaire missie in 2001 dient MGS als communicatiesatelliet tussen andere sondes op en rond Mars en de aarde. Ook neemt de satelliet nog opnames van de rode planeet. Op 10 september zou MGS foto’s maken van de plaats waar in 1999 de Mars Polar Lander waarschijnlijk neerstortte.

Lukt het niet om MGS vóór 10 september aan het werk te krijgen, dan moeten NASA’s onderzoekers twee jaar wachten voor de satelliet weer in de juiste positie is. “De landingsplek van de Mars Polar Lander ligt vlak bij de pool en krijgt maar weinig zonlicht”, legt MGS-projectleider Thomas Thorpe uit. “Na 10 september ligt de landingsplek twee jaar in het donker.”

De lokatie waar de Mars Polar Lander waarschijnlijk is neergestort. Op een kilometer afstand van de inslagplek is een langgerekte vorm gevonden – de remparachute, volgens NASA. bron: MSSS

Boordcomputers

De problemen met MGS begonnen op 30 juli, toen de hoofdcomputer van de satelliet ineens uitviel. MGS schakelde direct over op zijn reservesysteem. De hoofdcomputer startte weer op in een zogenaamde safe mode, waarin alleen de belangrijkste systemen werken. MGS werd ondertussen bestuurd door de reservecomputer en kon daardoor normaal zijn taken uitvoeren.

Op 26 augustus gaf de reservecomputer het commando weer terug aan de hoofdcomputer. Omdat die nog steeds in safe mode verkeerde, ging de complete satelliet over op die stand. MGS schakelde zijn apparatuur voor wetenschappelijk onderzoek uit en richtte zich naar de zon om zoveel mogelijk energie uit zijn zonnecellen te halen. Communicatie met de aarde verliep via de kleine antenne van MGS.

Thorpe liet weten dat de reserve-computer door zijn team is herstart; naar verwachting komt de hoofdcomputer binnen een paar dagen uit de safe mode en herstarten er een aantal wetenschappelijke instrumenten. Dan begint MGS ook via de hoofdantenne met de aarde te communiceren. De technici op aarde onderzoeken de oorzaak van de computerstoringen aan boord van MGS met behulp van een kopie van de satelliet. Problemen met het opsturen van commando’s naar de satelliet en storing door verhevigde zonne-activiteit zijn de meest waarschijnlijke boosdoeners.

Artist’s concept van de Mars Global Surveyor boven de grootste vulkaan van het zonnestelsel, de 27 kilometer hoge Olympus Mons. bron: NASA Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Phoenix

Als NASA’s team de Mars Global Surveyor voor 10 september operationeel kan krijgen, wil de ruimtevaartorganisatie de oude satelliet gebruiken om foto’s te maken van de Mars Polar Lander-missie. De precieze oorzaak van zijn mislukte landing was nooit duidelijk. Begin dit jaar werd de lokatie gevonden waar de sonde waarschijnlijk neerstortte. Met nauwkeurige foto’s van de verongelukte sonde wil NASA voorkomen dat haar Phoenix-sonde, die over twee jaar naar Mars vertrekt, hetzelfde lot krijgt. Phoenix maakt gebruik van software en apparatuur die ook in de Mars Polar Lander zat.

Eenmaal zachtjes op Mars geland met zijn raketaandrijving moet Phoenix zich een weg door de Mars-bodem graven op zoek naar ijs onder de toplaag. Peter Smith, hoofdonderzoeker van Phoenix en medewerker van het Lunar and Planetary Laboratory van de Universiteit van Arizona: “Mars is onze zusterplaneet. Hij is klein, koud en er is geen vloeibaar water op het oppervlak. Maar we zien wel sporen van ijs.”

Phoenix moet direct aan het oppervlak bevestigen wat de satelliet Mars Odyssey leek aan te geven: dat er een laag waterijs op een meter onder het Mars-oppervlak zit. De sonde is de eerste van NASA’s Scout-missies, een serie relatief goedkope ruimtesondes die de hoofdmissies van de ruimtevaartorganisatie aanvullen. Met het project is 386 miljoen dollar gemoeid.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 05 september 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.