Je leest:

Mannen met een turbomaag

Mannen met een turbomaag

Auteur: | 1 april 2004

De liefde van de man gaat door de maag. Maar dan wel een stuk sneller dan bij vrouwen. Vast voedsel doet er bij een vrouw heel wat langer over om het eerste deel van de maag te passeren dan bij een man. Een verschil om rekening mee te houden, stelt nucleair geneeskundige Roelof Bennink in zijn proefschrift.

Maandelijks ziet de afdeling Nucleaire geneeskunde van het AMC zo’n acht patiënten die een maagontledigingsonderzoek moeten ondergaan. Zij krijgen een pannenkoek te eten met een radioactief gelabelde stof, waardoor de weg van het voedsel goed te volgen is. Dergelijk onderzoek, de zogenaamde maagontledigingsscintigrafie, is bedoeld voor patiënten met onbegrepen klachten na het eten bij wie een endoscopie niets opleverde. Zij hebben bijvoorbeeld last van dyspepsie – het gevoel barstensvol te zitten, terwijl ze slechts één boterhammetje hebben gegeten. Ook (diabetes)patiënten met een verstoorde maagmotoriek komen voor scintigrafie in aanmerking, net als deelnemers aan onderzoeken met geneesmiddelen die invloed hebben op de motoriek van de maag.

Proefpersonen krijgen een pannenkoek te eten met een radioactief gelabelde stof, waardoor de weg van het voedsel goed te volgen is. Bron: www.beter.nl

Door de radioactief gelabelde pannenkoek te volgen, kunnen nucleair geneeskundigen precies zien waar de kink zit in het verteringsproces; is het te traag of verloopt het te snel, en zo ja, in welk deel van het traject gaat het dan mis? Om te weten of het tempo normaal is, heb je echter vergelijkingsmateriaal nodig, en dat wordt in het wetenschappelijk onderzoek verkregen door metingen te verrichten bij een controlegroep van gezonde personen. Daaruit komt een gemiddelde dat een houvast vormt voor de arts.

Op dit punt gaan echter veel maagontledigingsonderzoeken de mist in. Nog maar weinig researchers houden er rekening mee dat er een behoorlijk verschil is tussen mannen en vrouwen. Bennink: ‘Als je kijkt naar de halfwaardetijd van de ontlediging, dat wil zeggen het aantal minuten dat voorbij gaat voordat de helft van de pannenkoek de maag heeft verlaten, dan is deze bij mannen gemiddeld vijftig minuten en bij vrouwen tachtig minuten.’

Neem je in de controlegroep beide sexen op, dan kom je dus op een onjuist gemiddelde uit. Gevolg: tegenstrijdige resultaten in wetenschappelijke studies en verkeerde beoordelingen van individuele patiënten. ‘Ik vertel dit verhaal al vier jaar aan wie het maar horen wil’, zegt de promovendus. ‘Als je wetenschappelijk onderzoek gaat doen naar maagontlediging, zorg dan dat je met twee aparte controlegroepen werkt: één met alleen maar mannen en één met enkel vrouwen die nog niet in de overgang zijn.’

Waar zit dat verschil tussen de sexen hem nou in? Bennink kan alleen zeggen in welk deel van de maag het onderscheid optreedt. Het gaat om de fundus, waar zich de reservoirfunctie van het orgaan bevindt. Het voedsel wordt er tijdelijk opgeslagen en in kleine beetjes het volgende deel van de maag, het antrum binnengeloodst. Daar komen er allerlei maagsappen bij, en wordt het voedsel gekneed en gemaald voordat het naar de dunne darm wordt uitgescheiden. Op dat punt zijn mannen en vrouwen weer gelijk: twee à drie uur later is hun hele maaginhoud naar de darmen verplaatst.

‘Na de menopauze gaat de maagontlediging bij vrouwen overigens net zo snel als bij mannen. Er is dus een hormonale verklaring voor het verschil’, stelt Bennink. ‘Proeven met ratten bevestigden dat. Als je de eierstokken van de vrouwtjes weghaalde, verdween het onderscheid. In de natuur zal daar wel een reden voor zijn, maar dat is voor ons niet zo relevant. Het belangrijkste is dat we weten dát er een verschil is.’

Dit artikel is een publicatie van AMC Magazine.
© AMC Magazine, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 01 april 2004

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.