Je leest:

Man buiten boord

Man buiten boord

Auteur: | 24 februari 2004

De laatste Progressmissie naar het ISS had een wel héél ongelukkige passagier aan boord. De arme kerel zal een jaar lang aan de buitenkant van de Zvezda-module hangen om het effect van straling op het menselijk lichaam te bepalen.

Wat doet het met je lichaam, al die straling in de ruimte? Tot nu toe is alleen onderzocht hoeveel straling astronauten binnen ín een ruimtestation te verduren krijgen. Het Duitse Lucht en Ruimtevaartcentrum DLR doet nu een experiment met de straling buiten de beschermende wanden van het ISS. Zo hopen de onderzoekers beter zicht te krijgen op wat een astronaut tijdens een ruimtewandeling krijgt te verduren. Hun proefkonijn: de mannequin Matroshka.

Matroshka wordt op 26 februari 2004 door de astronauten Michael Foale en Alexander Kaleri aan de buitenkant van de Russische Zvezda-module bevestigd. Tijdens deze enige ruimtewandeling van hun hele verblijf zullen de twee astronauten ook reflectoren aan de achterkant van Zvezda herstellen.

Matroshka is opgebouwd uit materialen van verschillende samenstelling en dichtheid om het menselijk lichaam zo goed mogelijk na te bootsen. De pop zal in een container (die een ruimtepak voorstelt) aan de buitenkant van de Russische Zvezda-module komen te hangen.

DLR gebruikt natuurlijk geen levende astronaut voor haar broodnodige onderzoek. Matroshka is net als de bekende Russische poppen opgebouwd uit verschillende lagen. Menselijk botmateriaal en synthetische weefsels van verschillende dichtheid vormen samen een replica van het menselijk lichaam. In de Matroshka-pop zijn sensoren aangebracht, die de stralingsdosis op verschillende plekken meten: alle belangrijke organen zoals hart, nieren, lever en longen hebben hun eigen sensorpakket.

Life in space

Straling kan een hoop schade aanrichten in een levend wezen, afhankelijk van het type, de energie en de hoeveelheid waarmee ze erop inwerkt. Normaal worden wij aardbewoners beschermd tegen straling uit de ruimte door het aardmagnetisch veld en door onze atmosfeer. Buiten de beschermende magnetosfeer van de aarde regent het deeltjes, afkomstig van de zon, maar ook van energierijke gebeurtenissen als supernova’s. Nu er plannen aan de horizon zijn, om mensen voor langere perioden in de ruimte te brengen – op reis naar Mars, bijvoorbeeld – is het hard nodig om de invloed van die straling op de mens te weten.

De eerste stap in stralingsonderzoek is: meten hoeveel straling er eigenlijk in de open ruimte heerst. In 2001 deed de Amerikaanse ruimtevaarorganisatie NASA een Matroshka-achtig experiment met ‘Fred’. Die pop verbleef een aantal maanden aan boord van het ISS en mat daar in een stil hoekje de heersende stralingsniveau’s. Matroshka kan tenminste de sterren zien!

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 24 februari 2004
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.