Je leest:

Malariavaccin komt eraan

Malariavaccin komt eraan

Auteur: | 21 januari 2008

Nederlandse wetenschappers uit Leiden en Nijmegen gaan op zoek naar een vaccin tegen malaria. Dit doen zij in samenwerking met het Amerikaanse biotechnologiebedrijf Sanaria. De noodzaak voor een vaccin is hoog, omdat de ziekte met de huidige medicijnen steeds moeilijker te bestrijden is. Het project zal vier jaar gaan duren en ongeveer 16 miljoen euro kosten.

Malaria is een tropische ziekte die veel voor komt in met name Amerika, Azië en Afrika. Jaarlijks worden er ongeveer 300 miljoen mensen met malaria besmet. Hiervan overlijden er uiteindelijk tussen de 1 en de 2 miljoen. De ziekte treft vooral jonge kinderen in ontwikkelingslanden vanwege armoede en een slechte economische ontwikkeling. Bestrijding van de ziekte wordt steeds moeilijker door resistentie. Daarom hebben de Verenigde Naties het terugdringen van malaria aangemerkt als een van de millenniumdoelen.

Hoe krijgen we malaria?

Parasitaire eencellige beestjes (protozoa) veroorzaken malaria bij mensen. Er zijn vier soorten die ons kunnen infecteren. Zij behoren allemaal tot het genus Plasmodium. De parasieten komen ons lichaam binnen door een beet van een vrouwelijke Anopheles mug. De malariamug is dus niet de veroorzaker van de ziekte, maar is slechts een drager van de parasiet. Na een steek bevinden de parasieten zich gelijk in het bloed en komen als eerste terecht in de lever. Daar vermenigvuldigt een parasiet zich ongeveer 6 dagen. Tijdens deze vermenigvuldiging treden er nog geen ziekteverschijnselen op.

Wanneer de parasiet de lever verlaat, dringt hij een rode bloedcel binnen. Hier deelt hij 48 uur, waarna de rode bloedcel kapot gaat en de nieuwe parasieten op zoek gaan naar nieuwe bloedcellen. Als een besmette persoon nu geprikt wordt door een malariamug, vermenigvuldigt de parasiet zich verder in deze mug. Wanneer iemand anders dan weer gestoken wordt door deze mug, gaat de verspreiding steeds verder.

Zo verspreidt Plasmodium zich. De bovenste mug is geïnfecteerd en prikt een mens. Hierdoor komt Plasmodium in ons bloed terecht en is het binnen een half uur in de levercellen te vinden. Hier vermenigvuldigt de parasiet zich. Uiteindelijk scheurt de levercel open en komt Plasmodium weer in het bloed terecht. Nu worden de rode bloedcellen van de mens geïnfecteerd. Wanneer de besmette mens nu gestoken wordt door een ‘normale’ mug (onderste mug), dan krijgt deze mug via het bloed de parasiet binnen en is dus ook besmet. De mug kan nu ook weer andere mensen met malaria besmetten. (bron: Science). Klik op de afbeelding voor een grotere versie

Het nieuwe malariavaccin wordt gebaseerd op een van de vier parasitaire soorten, namelijk Plasmodium falciparum. Deze soort veroorzaakt de meest kwaadaardige en gevaarlijke vorm van malaria. Sanaria heeft al een methode in handen om het vaccin te maken. Door de malariaparasieten te bestralen, worden ze verzwakt. Ze zijn nu niet meer in staat om de ziekte te veroorzaken, maar kunnen nog wel herkend worden door ons afweersysteem.

Rode bloedcellen die geïnfecteerd zijn door Plasmodium falciparum worden aangegeven door de pijltjes.

Omdat bestraling niet de veiligste en effectiefste manier is om de parasiet onschadelijk te maken, gaan de Nederlandse onderzoekers op jacht naar alternatieven. Zo willen zij de parasieten verzwakken met behulp van genetische modificatie. Wanneer er over een aantal jaar een vaccin gemaakt is met genetisch gemodificeerde parasieten zal dat in Nijmegen getest worden.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van Nederlands Instituut voor Biologie (NIBI).
© Nederlands Instituut voor Biologie (NIBI), sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 21 januari 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.