Je leest:

Maak de ideale maïs

Maak de ideale maïs

Auteur: | 8 juli 2010

Maïs: lekker stevig en voedzaam. Maar vanzelfsprekend is dat niet, en al helemaal niet voor Derde Wereldboeren. Nieuw genetisch onderzoek heeft eindelijk de genetische sleutel tot stevige en voedingsrijke maïs gevonden. Dat kan arme boeren ook van pas komen.

Yongrui Wu en zijn collega’s van de Universiteit van Minnesota hebben ontdekt welke genen maïs gebruikt om stevig én voedzaam te tegelijk zijn. Dat schrijven de biologen in een vervroegde online editie van het tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS). De wetenschappers noemen de twee genen de zogenaamde gamma-zeïne-genen.

Maïs, biologisch of niet, is een min of meer gekunstelde maïssoort, uitgevonden in 1980.
romanlily, Flickr.com

Maïs is gewoonlijk niet stevig en voedzaam tegelijk. De écht lekkere maïs die tegenwoordig op je bord belandt, is een onnatuurlijke variant die in 1980 door Surinder Vasal en andere plantbiologen werd uitgevonden. Ook biologische maïs komt van die gekunstelde variant. Deze maïssoort is speciaal, omdat het de eerste keer is dat het lukte om maïs extra voedzaam én stevig te maken. Voor die tijd had extra voedzame maïs altijd een keerzijde: het was zo slap dat het tot pulp in elkaar zakte. Andersom gold hetzelfde: stevige maïs leek alleen mogelijk als je aan voedzaamheid inleverde.

Boeren in Derde Wereldlanden kampen nog steeds met dit dilemma, omdat de gekunstelde maïssoort niet op hun akkers wil groeien. Ze doen het daarom nog steeds met natuurlijke, relatief weinig voedzame maïsvarianten die wel op hun akkers willen groeien. Deze maïs bevat nauwelijks de aminozuren lysine en tryptofaan, waardoor de lokale bevolking hier een tekort aan heeft.

Maïskorrels uit het onderzoek. Maïskorrel nummer drie is het meest rijk aan aminozuren en stevig tegelijk. Nummer twee en vier zijn de minst voedzame varianten: hoewel ze stevige korrels en genoeg meel bevatten, zijn ze relatief smakeloos en bevatten ze weinig aminozuren. Dat is ongeveer wat boeren in de Derde Wereld telen.
PNAS

Juist voor arme boeren kan Wu’s ontdekking van de gamma-zeïne-genen, die voor zowel stevigheid als voedzaamheid zorgen, handig zijn. Dat suggereert Joachim Messing, een van Wu’s collega’s die meehielp aan het onderzoek. In een persbericht zegt hij: “Ons werk draagt kennis bij waarmee andere wetenschappers betere varianten kunnen ontwikkelen, via traditioneel kweken of genetische modificatie.” Hij voegt eraan toe dat de zojuist ontdekte genen nu doelbewust in lokale maïsvarianten kunnen worden gekruist, zonder dat de lokale maïs inlevert aan bijzondere eigenschappen waardoor het juist zo goed op Derde Wereldgronden groeit.

De onderzoeksgroep van Wu kwam de gamma-zeïne-genen op het spoor door in de moderne, voedzame maïsvariant stuk voor stuk een groepje genen stil te leggen, met een techniek die RNA-interferentie heet. Daarna keek Wu bij welk groepje stilgelegde genen de maïsvariant ineens weer voedingsarm of slap werd. Bij de gamma-zeïne-genen bleek dat te gebeuren. Ta-da: zie daar het genetische recept voor stevige en aminozuurrijke maïs.

Bronnen

  • Yongrui Wu, e.a.: γ-Zeins are essential for endosperm modification in quality protein maize. PNAS Early Edition, 6 juli 2010
Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 08 juli 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.