Je leest:

Leven en laten leven op Mars

Leven en laten leven op Mars

Auteur: | 26 juli 2001

Een actiegroep verzet zich tegen plannen om bodemmonsters van Mars naar de aarde te halen, uit angst voor epidemieën.

NASA: Viking Lander 1 op Mars

Ze zullen niet groen zijn en geen puntige oren hebben, de bewoners van Mars. Veel meer dan wat microben hoeven we niet te verwachten – áls er al wat rondkruipt op de Rode Planeet. Het idee dat er ooit Martiaanse micro-organismen naar de aarde worden gebracht, is echter angstaanjagend genoeg om een actiegroep te laten ontstaan die zich verzet tegen het ophalen van bodemmonsters naar de aarde.

Het International Committee Against Mars Sample Return (ICAMSR), een verzameling onderzoekers onder aanvoering van wetenschapsjournalist Barry DiGregorio, verzet zich tegen een ruimtesonde die de Nasa in 2011 wil lanceren naar Mars. Drie jaar later zou een capsule met bodemmonsters moeten neerkomen in de woestijn van Utah. Vervolgens wordt het zand en stof onderzocht in een speciaal te bouwen laboratorium.

Het ICAMSR ziet dat al helemaal mis gaan. Want stel dat er microben vrijkomen die voor mensen, dieren of gewassen ziekmakend zijn? Voor je het weet razen de epidemieën over de wereld. Op een website (www.icamsr.org) wordt er fijntjes aan herinnerd dat toen de Europeanen op de Polynesische en Hawaiiaanse eilanden arriveerden, de halve bevolking werd uitgeroeid door de meegebrachte ziekteverwekkers waartegen ter plekke geen weerstand bestond. Zoiets kan natuurlijk ook gebeuren wanneer bijvoorbeeld de terugkeercapsule met het Marszand openbarst.

Paniekzaaierij, zeggen Nasa-onderzoekers. In de eerste plaats is de kans op leven in de bodemmonsters erg klein. Bovendien is het menselijke immuunsysteem erop ingericht om vreemde ziekteverwekkers het hoofd te bieden. Uit de diepzee is ook materiaal opgedoken waarvan nooit iemand onwel is geworden. Bovendien is het ook niet erg waarschijnlijk dat een Marsbacterie speciaal gedijt in een menselijke omgeving. En tenslotte zíjn er al talloze Mars-stenen op aarde. Ze werden tijdens vroegere inslagen van meteorieten met de planeet de ruimte ingeslingerd en kwamen binnen het bereik van de aarde. Jaarlijks komen er honderden kilo’s neer. Dood en verderf hebben ze bepaald niet gezaaid.

Maar ja, zegt het ICAMSR, díe stenen hebben tijdens hun duizenden jaren lange reis door het luchtledige blootgestaan aan een bombardement van geladen deeltjes, waardoor eventuele meeliftende microben het loodje zullen hebben gelegd. De Nasa springt heel wat voorzichtiger om met haar Marsmateriaal en zal eventueel leven juist graag in stand houden. Dat betekent dat de veiligheidsmaatregelen uiterst strikt zullen moeten zijn. Ongelukjes zijn echter nooit uit te sluiten, dus wat het ICAMSR betreft kunnen we er daarom beter maar niet aan beginnen. De enkele jaren geleden overleden Amerikaanse astronoom en publicist Carl Sagan had ook zo zijn bedenkingen. Als de Nasa zo zeker is van haar zaak, opperde hij, waarom wordt er dan bij wijze van proef geen capsule met het uiterst gevaarlijke goedje Anthrax de atmosfeer in gedropt? Sagan werd niet serieus genomen, maar er zijn inmiddels wel ideeën geopperd om de bodemmonsters eerst in het internationale ruimtestation te bekijken. Een andere optie is op Mars zelf al uitzoeken of er leven in de retourbagage zit. Zo zou er wat kunnen worden bespaard op de kosten – nu geraamd op 800 miljoen dollar – van de superbeveiligde opslagplaats die in de VS moet worden gebouwd.

Mark Traa is auteur van o.a. "Hemelbestormers. Feiten en fabels over ruimtevaarders (Uitgeverij De Bezige Bij, 1997,ISBN 90-234-3699-7)

Dit artikel is een publicatie van Mark Traa.
© Mark Traa, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 26 juli 2001

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.