Je leest:

‘Lemmingen plegen massaal zelfmoord’

‘Lemmingen plegen massaal zelfmoord’

Voorpublicatie uit het boek ‘Plassen over kwallenbeten’

Auteurs: , en | 14 september 2018
Merlijn van Bijsterveld

Elke zeven tot tien jaar is het weer zo ver: suïcidale lemmingen trekken eropuit en storten zich vanaf een berg massaal in zee om te verdrinken. De kleine, schattige knaagdiertjes zijn met te veel, hongersnood dreigt, en daarom maakt een deel zichzelf instinctief van kant. Om de rest te redden.

Waarschuwt jouw moeder ook nog steeds dat je niet zonder jas naar buiten moet gaan, omdat je dan verkouden wordt? Doe je ‘s avonds het raam dicht omdat er anders muggen op het licht afkomen? Het boek Plassen over kwallenbeten laat zien hoe het echt zit met meer dan vijftig hardnekkige misvattingen in de biologie. ’Plassen over kwallenbeten’ komt in oktober uit ter gelegenheid van de Week van de Biologie (1 – 7 oktober), maar op NEMO Kennislink doen we alvast een paar misvattingen uit de doeken.

Plassenoverkwallenbeten cover
Merlijn van Bijsterveld

In de natuurdocumentaire White Wilderness uit 1958 van Disney is het heroïsche verhaal van de zichzelf opofferende lemmingen met eigen ogen te aanschouwen. Dan moet het wel waar zijn, toch?

Niet dus.

De hele boel is door Disney in scène gezet en de uitleg van de voice-over berust grotendeels op kul. De filmmakers kochten een paar honderd lemmingen bij Inuits, importeerden ze naar Canada en dreven ze daar op een kluitje de klif af. En zo is Disney met een in scène gezet verhaal verantwoordelijk voor de grootste zelfmoordmythe van de geschiedenis.

In de echte wereld worden lemmingen niet levensmoe. Wel gaan ze in groten getale op trektocht wanneer overbevolking dreigt, op zoek naar een nieuw leefgebied. En dat is riskant. Zo verdrinken ze nog wel eens in rivieren of vinden ze de dood in ander onontgonnen terrein. Ook een mooi verhaal, maar met massazelfmoord heeft het weinig van doen.

Stress

Sterker nog, dieren maken zich überhaupt niet moedwillig van kant. Wel gaan ze soms gebukt onder hevige stress, in extreme gevallen zelfs zo erg dat het levensbedreigend wordt. Zoals een hond die na het overlijden van zijn baasje geen eten accepteert van een ander. Maar bewust uit het leven stappen, dat is alleen weggelegd voor de mens.

Lemmingen die zich voor het voortbestaan van de soort en masse de diepte instorten? Nee hoor: gewoon verzonnen en geënsceneerd door de Disney studio.

Week van de Biologie

‘Plassen over kwallenbeten’ verschijnt ter gelegenheid van de Week van de Biologie (1 – 7 oktober), een week waarin het Nederlands Instituut voor Biologie iedereen een beetje biowijzer wil maken. Een week vol activiteiten door het hele land, van openbare lessen tot symposia, publiekslezingen en excursies. Wil je een exemplaar van ‘Plassen over kwallenbeten’ winnen? Beantwoord dan onderstaande stelling. Elke week wordt er een exemplaar van het boek verloot onder de goede inzendingen.

Als je op je stuitje valt kun je blind worden.

We vragen je e-mailadres alleen opdat we contact op kunnen nemen als je gewonnen hebt. Het e-mailadres wordt voor geen ander doel gebruikt dan dat en alle e-mailadressen worden na trekking van de winnaar gewist.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 14 september 2018

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.