Je leest:

Lekker slapen is goed voor het geheugen

Lekker slapen is goed voor het geheugen

Auteur: | 19 januari 2009

Je hippocampus heeft diepe slaap nodig om goed zijn werk te kunnen doen. Slapen we wel lang genoeg maar te licht, dan is dit deel van je brein onvoldoende ‘fris’ om de volgende dag goed dingen te onthouden, schrijven Nederlandse wetenschappers in het toonaangevende vakblad Nature Neuroscience.

Voor je brein is het niet alleen belangrijk dat je lang slaapt, maar ook dat je lekker slaapt. Dat is voor ouderen vaak een probleem: ze slapen lichter dan jongere mensen. Daarom nodigden Ysbrand van der Werf en zijn collega-wetenschappers bij het Netherlands Institute for Neuroscience en de Vrije Universiteit een groep van dertien ouderen uit om deel te nemen aan zijn onderzoek naar slaap en geheugen. Wat bleek? Na een nachtje lang maar slecht slapen waren de ouderen minder goed in het onthouden van foto’s.

Het verschil tussen lichte en diepe slaap. Op de bovenste afbeelding zie je de snelle, oppervlakkige hersengolven van de lichte slaap. De onderste afbeelding laat de langzame golven van de diepe slaap zien.

Een frisse hippocampus

De ‘boosdoener’ is een deel van het brein dat we de hippocampus noemen. Dit gebiedje speelt een belangrijke rol bij het onthouden van nieuwe dingen. Uit eerder onderzoek weten we dat de hippocampus zich tijdens een normale nacht slapen op de een of andere manier reorganiseert. Hierdoor raakt wat je die dag geleerd hebt wat permanenter in het brein opgeslagen.

Na dit opslaan is de hippocampus weer ‘fris’ en kan het de volgende dag weer gewoon zijn werk doen, denken Van der Werf en co. En daarvoor is niet alleen voldoende slaap belangrijk, maar ook de kwaliteit van de slaap: klaarblijkelijk heeft de hippocampus de trage hersengolven van de diepe slaap nodig om zijn werk te kunnen doen.

De hippocampus. Deze hersengebiedjes (je hebt er twee) zitten ongeveer ter hoogte van je oor diep in het brein verstopt. Ze zijn verantwoordelijk voor het kortetermijngeheugen en helpen je ‘navigeren’ als je van A naar B gaat. Bovendien valt hen de dubieuze eer ten deel dat ze een van de eerste breingebiedjes zijn die stuk gaan aan de ziekte van Alzheimer – vandaar dat vergeetachtigheid een van de eerste symptomen is van deze ziekte.

Lekker slapen, beter leren

Tot nu toe hadden onderzoekers de werking van de hippocampus bestudeerd door ratjes en mensen helemaal uit hun slaap te houden. Dat dit niet goed is voor je functioneren, was niet zo’n verrassing. Dankzij de Nederlandse onderzoekers weten we nu dat ook slecht slapen zorgt voor geheugenproblemen. Bij ouderen zou dit een van de redenen kunnen zijn dat hun kortetermijngeheugen wat minder goed is. Voor jonge mensen toont het vooral aan dat niet alleen slaaptekort, maar ook een verstoorde slaap – door stress of harde geluiden – hun prestaties van de volgende dag kunnen beïnvloeden.

Overigens bleek alleen de vaardigheid om expres en bewust dingen te onthouden aangetast. Het mechanisme dat ervoor zorgt dat je onbewust en automatisch iets leert functioneerde nog prima. Heb je dus een nacht slecht geslapen? Dan kun je nog best iets opsteken van een autorijles, maar het studeren voor een tentamen kun je beter even uitstellen.

Van der Werf en zijn collega’s publiceerden onder hun onderzoek in het toonaangevende vakblad Nature Neuroscience onder de titel ‘Sleep benefits subsequent hippocampal functioning’.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 19 januari 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.