Je leest:

Lancering Sloshsat met Ariane 5

Lancering Sloshsat met Ariane 5

Auteur: | 9 februari 2005

Op 12 februari is de lancering gepland van een nieuwe versie van de Europese draagraket Ariane-5 met aan boord de Nederlandse satelliet Sloshsat. Wetenschappers zullen daarmee onderzoek doen naar de beweging van klotsende vloeistoftanks in de ruimte. Dat leidt uiteindelijke tot efficientere ruimtevaartuigen.

De in Nederland ontwikkelde en gebouwde kleine satelliet Sloshsat-FLEVO zou oorspronkelijk met de Space Shuttle worden gelanceerd, maar krijgt nu een prachtige kans om met de belangrijke Ariane-5 ECA missie te worden gelanceerd. Het NLR (Nationaal Lucht- en Ruimtevaart Laboratorium) is hiervan de hoofdcontractant. Vele Nederlandse bedrijven en instellingen (onder meer Dutch Space en de Universiteit van Groningen) en bedrijven en instituten uit België, Israël en de VS zijn hierbij betrokken.

Sloshsat maakt onderdeel uit van de technologieprogramma’s van ESA en NIVR. Met een massa van 95 kilogram (droog gewicht) is Sloshsat een geavanceerde mini satelliet met eigen subsystemen voor dataverwerking, commando’s en warmtehuishouding. Als Ariane de juiste baan heeft bereikt, wordt de satelliet met een veermechanisme afgeworpen. De satelliet heeft in een kunststof experiment tank van 87 liter maar liefst 34 liter water aan boord. Het doel van Sloshsat is het gedrag van klotsende vloeistoffen te onderzoeken door in de ruimte bepaalde manoeuvres uit te voeren. Voor raket- en satelliet-bouwers is het belangrijk te weten hoe vloeistoffen zich in de ruimte gedragen wanneer ze gaan klotsen. Dat kan de beweging van een ruimtevaartuig namelijk behoorlijk beïnvloeden.

De Sloshsat-satelliet onderzoekt twee weken lang hoe vloeistoffen zich in de ruimte gedragen. bron: NLR _ Klik op de afbeelding voor een grotere versie._

Sloshsat wordt gelanceerd aan boord van de nieuwe zwaardere versie van de Europese grote Ariane-5 raket. Het is de tweede testvlucht van de Ariane-5 ECA. Het Ariane-programma begon al in de jaren zestig als opvolger van diverse andere raketsystemen, zoals de Europa-2. De eerste Ariane lancering vond plaats in 1979. Inmiddels hebben al meer dan 160 lanceringen met de vijf Ariane-versies plaatsgevonden. De meest succesvolle raket Ariane-4 (laatste succesvolle missie op 15 februari 2003) werd maar liefst 116 keer gelanceerd, waarbij meer dan 150 satellieten in de juiste baan werden gebracht. In de jaren 80 werd een zwaardere Ariane-5 raket ontwikkeld die goedkoper en meer efficiënt satellieten moest lanceren dan de succesvolle Ariane-4.

De eerste lancering van Ariane-5 in juni 1996 mislukte echter, maar daarna vonden weer vele succesvolle missies plaats. Er zijn inmiddels meerdere versies van deze Ariane-5 raket. De meest geavanceerde Ariane-5 is de zogenaamde ECA-versie met een nieuwe verbeterde Vulcain-2 motor en een nieuwe tweede ESC-A trap. Deze versie kan circa 10 ton aan satellieten in een geostationaire baan rondom de aarde brengen, ongeveer anderhalf keer meer dan een normale versie.

Model van het nieuwe Ariane-5 model ECA. Sloshsat lift mee in de neus van de raket op de tweede testvlucht van deze raket. bron: ESA

Helaas mislukte de testvlucht van de ECA-versie op 11 december 2002. De belasting die de uitlaat van de motor te verduren kreeg waren groter dan verwacht.. Hierna startte ESA een programma ter verbetering van deze raket, waarbij alle verdachte systemen werden bestudeerd. Aan dit programma dat meer dan 500 miljoen Euro heeft gekost, hebben ook Nederlandse bedrijven en instellingen meegewerkt. De verbeteringen zijn inmiddels uitvoerig getest. Overigens hebben in 2003 en 2004 wel zes lanceringen plaatsgevonden van de standaard Ariane-5 versies. Zo is op vlucht nummer 165 de grote Franse militaire Helios 2A gelanceerd met de Ariane-5 Generic.

Nederlandse bedrijven en instellingen zijn nauw betrokken bij het Ariane-5 programma. Dutch Space vervaardigt ondermeer de grote en zware structuur waaraan de Vulcain-2 motor wordt opgehangen. Ook voor de motor van de tweede trap maakt Dutch Space het motorframe. Diverse Nederlandse bedrijven waaronder Stork Aerospace in Hoogeveen en vele MKB’s zoals Genius Klinkenberg leveren onderdelen aan. Stork Product Engineering (SPE) ontwikkelt en maakt tezamen met het Nederlandse bedrijf APP ontstekers voor Ariane-5. Nederland is dus behoorlijk betrokken bij deze missie van 11 februari.

Meer weten:

Dit artikel is een publicatie van Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart.
© Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 09 februari 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.