Je leest:

Laatste wint de wedstrijd

Laatste wint de wedstrijd

Auteur: | 24 februari 2005

Bij wedstrijden waar de winnaar door een jury gekozen wordt, kan je maar beter als laatste meedoen. Onderzoek wijst uit dat je dan een grotere kans hebt om te winnen.

Onderzoekster Wände Bruine de Bruin bekeek de uitslagen van het Eurovisie Songfestival en van Europese en Wereld Kampioenschappen Kunstrijden. Het was duidelijk: bij deze wedstrijden kregen de deelnemers die als laatste optraden gemiddeld meer punten dan degenen die begonnen.

Een driedubbele lutz of cherry-flip heb je niet nodig om te winnen: als laatste beginnen helpt net zo goed!

Bruine de Bruin werkt nu aan de universiteit in Pittsburgh, maar hiervoor werkte ze samen met Gideon Keren van de Technische Universiteit Eindhoven. Hun vakgebied heet besliskunde en daar wordt veel wiskunde gebruikt, vooral statistiek. Bruine de Bruin is geïnteresserd in keuzes die mensen maken. Bij onderzoeken wordt vaak net gedaan alsof mensen tegelijk verschillende dingen bekijken en er dan één uitkiezen. Maar zo tegelijk gaat dat meestal niet in het echt. Als je bijvoorbeeld een nieuwe jas wil kopen, dan bekijk je de verschillende jassen één voor één – na elkaar – voordat je je keuze maakt.

Die volgorde kan volgens Bruine de Bruin veel verschil maken. Zowel bij kunstrijden als bij het songfestival zijn de laatste deelnemers in het voordeel. Komt dat doordat de jury aan het einde al weer vergeten is hoe de vorige deelnemers waren? Nee, want bij kunstrijden krijgt elke deelnemer gelijk na zijn optreden de punten van de jury. Tot 1975 gebeurde dat bij het songfestival ook, nu krijgen alle landen aan het einde tegelijk hun punten. Maar het maakt voor de grote winkans van de laatste kandidaten niets uit, of deelnemers los van elkaar beoordeeld worden of in een keer achteraf.

Een sluitende verklaring voor dit verschijnsel is er nog niet. Misschien dat het iets uitmaakt, dat de deelnemers bij kunstrijden allemaal heel erg goed zijn. Daardoor geven kleine verschillen de doorslag. Misschien dat originele positieve kwaliteiten van latere deelnemers in zo’n geval meer opvallen.

Het is vervelend dat er ook geen makkelijke oplossing te verzinnen is voor mensen die een eerlijke wedstrijd willen organiseren. De eerste deelnemers zijn steeds een beetje in het nadeel. Je kan ook moeilijk iedereen drie keer laten optreden en daarbij steeds een andere volgorde loten. We moeten dus maar duimen dat Nederland bij het komende Eurovisie Songfestival als laatste mag…

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 24 februari 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.