Je leest:

Koelwaterprobleem stapje erger

Koelwaterprobleem stapje erger

Auteur: | 9 augustus 2004

Door de stijgende watertemperaturen konden energiecentrales niet voldoende warmte kwijt. Netbeheerder TenneT zette verschillende fasen van zijn stappenplan in werking.

Bijna een jaar geleden was het peentjes zweten in Nederland: niet alleen was het tropisch heet, door de hoge temperaturen dreigde er ook een energietekort. Energiecentrales moeten namelijk hun afvalwarmte kunnen lozen, maar daar zijn door de overheid beperkingen aan gesteld. Looswater mag niet warmer dan 30 oC zijn; boven die temperatuur krijgen allerlei planten en dieren last van de warmte. Als het rivierwater van zichzelf al warm is, kunnen de energiecentrales er niet veel afvalwarmte in kwijt. De stroomreserves in het energienet raken dan in de knel.

Bovenop het probleem van hoge temperaturen kwam dat van een laag waterpeil. Minder water in de rivieren betekent minder koelwater voor de energiecentrales. Net als vorig jaar daalt het waterpeil bij Lobith (waar de Rijn het land binnenkomt) nu. Reden genoeg voor waakzaamheid, vond de netwerkbeheerder Tennet, de organisatie die verantwoordelijk is voor het Nederlandse energienetwerk.

Op zondag 8 augustus was de watertemperatuur bij Lobith zo’n 26 oC. Warmtelozing door een elektriciteitscentrale verhoogt de temperatuur met gemiddeld 7 oC. Omdat de bouwvakvakantie in delen van het land afloopt, verwacht Tennet de komende dagen een stijging in het stroomverbruik. De extra vraag van 12500 MW zal waarschijnlijk zonder problemen worden opgevangen.

Over een paar dagen, verwacht het KNMI, zal de temperatuur weer dalen. Dat gaat vanaf dinsdag gepaard met onweer in grote delen van het land. Toch kan het nog even duren voor de watertemperatuur meezakt, waarschuwde een woordvoerder van TenneT.

Update: 10 augustus

Op dinsdag 10 augustus was de watertemperatuur alweer voldoende gedaald om terug te gaan naar fase 0 van het koelwaterplan. Met gematigde temperaturen in het vooruitzicht ziet het er niet naar uit dat de energiecentrales in de problemen komen.

Elke energiecentrale produceert afvalwarmte. Hier wordt die in koeltorens geloosd door water te verdampen. Ook lozen in rivieren is mogelijk, maar niet onbeperkt…

Vorig jaar kondigde TenneT in augustus fase twee, oftewel ‘code rood’ af; dat betekende dat er onvoldoende reservecapaciteit om noodsituaties – zoals uitval van een centrale – op te vangen. De fase 1 die de beheerder op 8 augustus 2004 afkondigde is van kracht zolang de temperatuur van het oppervlaktewater bij Lobith boven de 23°C is.

Er is op dit moment nog genoeg reservevermogen voor noodgevallen, zoals wanneer een elektriciteitscentrale uitvalt, maar met een naderende hittegolf is waakzaamheid geboden. Een week geleden stelde TenneT fase 0 in werking. Dat is het eerste teken dat er koelwaterproblemen aan kunnen komen.

In uiterste noodgeval kan Tennet de ministeries van Rijkswaterstaat en Economische zaken vragen om versoepeling van de lozingsnormen. Komt die toestemming er niet, dan haalt TenneT regionale energiecentrales uit de productie. De Randstad, het economische zwaartepunt van het land, wordt daardoor zo lang mogelijk ontzien.

In een studie uit 1994 worden de kosten van 8 uur stroomuitval op € 30,= per niet geleverd kWh geschat. De Groningse Eemscentrale levert in zijn eentje 700 MW. Als die centrale acht uur lang stilligt, is dat dus een kostenpost van 21 miljoen euro.

De Groningse Eemscentrale levert 700 MW aan vermogen. bron: Electrabel

De drie fasen van het stappenplan

Fase 0: het stappenplan is weliswaar operationeel, maar het totaal aan regel- en reservevermogen (afroeptijd =< 8 uren) ter beschikking van TenneT bedraagt steeds meer dan 1400 MW;

Fase 1: het beschikbare regel- en reservevermogen is op enig moment minder dan 1400 MW (afroeptijd =< 8 uren) maar steeds meer dan 700 MW (afroeptijd =< 30 minuten);

Fase 2: het beschikbare regel- en reservevermogen (afroeptijd =< 30 minuten) is op enig moment minder dan 700 MW.

Schatting van het beschikbare reservevermogen voor 9 augustus. Vertikaal het vermogen in megaWatt, horizontaal het tijdstip (in procenten van 24 uur). Zelfs in noodgevallen is er nog een reserve van 700 MW beschikbaar. bron: TenneTKlik op de afbeelding voor een grotere versie.

Code red!

Vorig jaar nog sprak TenneT van de codes groen, geel en rood om de fases van haar stappenplan aan te duiden. Sinds die kleurcodering in de VS, maar langzamerhand ook in Europa in zwang komt om terroristische dreigingen aan te duiden, is de netwerkbeheerder overgegaan op de nieuwe indeling.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 09 augustus 2004

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.