Je leest:

Kleine spin kan beter bruggen bouwen

Kleine spin kan beter bruggen bouwen

Auteur: | 3 augustus 2010

Waarom is een mannelijke spin vaak een stuk kleiner dan het vrouwtje? Omdat hij dan makkelijker bruggen kan bouwen tussen verschillende planten, denken Spaanse wetenschappers. Die bruggen zijn voor de spin onmisbaar om vruchtbare vrouwtjes te bereiken. Klein zijn heeft voor mannelijke spinnen dus een evolutionair voordeel.

Vrouwelijke spinnen zijn vaak een stuk groter dan de mannetjes. Daar is ook een verklaring voor. Vrouwtjes met een groot en stevig lijf krijgen over het algemeen meer nakomelingen dan hun iele soortgenootjes. Spaanse wetenschappers denken dat die verklaring niet compleet is. Het legt bijvoorbeeld niet uit waarom de mannetjes bij sommige spinnensoorten extreem klein blijven. Hebben zij soms ook te maken met een bepaalde selectiedruk? Om dat uit te zoeken bestudeerden de Spanjaarden 204 spinnen van dertien verschillende soorten in het laboratorium.

Bij sommige spinnensoorten zijn de vrouwtjes duidelijk groter dan de mannetjes. Zo ook bij deze Argiope appensa, links het vrouwtje en rechts het mannetje.

Enorme omweg

Vanaf de volwassen leeftijd krijgen mannetjes en vrouwtjes van bijvoorbeeld krabspinnen een heel andere levensstijl. Mannetjes worden zwervers. Zij trekken voortdurend van plant naar plant, op zoek naar geschikte vrouwtjes om mee te paren. Nu kun je als spin natuurlijk via bladeren en takjes naar beneden kruipen, je over de grond verplaatsen en bij de volgende plant weer naar boven klimmen. Maar dat is een enorme omweg. En dus hebben spinnen een andere oplossing bedacht: bruggen bouwen.

Bij het bruggen bouwen laat de spin een zijden draadje los dat door de wind wordt meegedragen naar een naburige plant. Zit het draadje daar eenmaal vast, dan trekt de spin de brug strak met zijn poten. Daarna kan hij gemakkelijk oversteken door ondersteboven langs het draadje te klimmen. In het laboratorium bouwden de grote spinnen veel minder bruggen dan hun kleine soortgenootjes. De Spaanse wetenschappers wisten zelfs te berekenen vanaf welke grootte een spin lichamelijk gezien niet meer in staat is om bruggen te bouwen. Dat is bij een gewicht boven de 118 milligram of een lijf van ruim vier millimeter breed.

Klein begonnen

Door bruggen te bouwen kunnen kleine spinnen zich sneller van de ene naar de andere plant verplaatsen dan grote exemplaren. Dat kan verschillende voordelen hebben. Als een spin gebruik kan maken van een brug, hoeft hij niet over de grond en komt hij wellicht minder vijanden tegen. Omdat de bruggenbouwende spin geen omweg maakt, heeft hij bovendien meer mogelijkheden om zich voort te planten. De Spanjaarden denken dat vooral dat laatste voordeel van belang is geweest voor de evolutie van kleine mannelijke spinnen.

Deze spin hangt ondersteboven aan een zojuist gebouwde brug.
Corcobado et al., BMC Evolutionary Biology

In de toekomst willen de wetenschappers via experimenten ook bepalen hoe die evolutie precies is verlopen. Zij gaan er vanuit dat alle spinnen klein zijn begonnen zodat zij in staat waren bruggen te bouwen. Dankzij natuurlijke selectie werden de vrouwtjes uiteindelijk groter dan de mannetjes zodat zij meer nakomelingen konden krijgen. Maar of die aanname ook echt klopt…

Bron

Guadalupe Corcobado e.a. Introducing the refined gravity hypothesis of extreme sexual size dimorphism BMC Evolutionairy Biology, augustus 2010

Zie ook

Een draad zonder spin spinnen (Kennislinkartikel) Eerste herbivore spin ontdekt (Kennislinkartikel)

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 augustus 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink Agenda

NEMO Kennislink vertoont op deze plaats normaal gesproken wetenschappelijke activiteiten uit heel Nederland. Door de maatregelen tegen het nieuwe coronavirus zal daarvan een groot gedeelte worden afgelast. Omdat we geen achterhaalde informatie willen verspreiden, laten we voorlopig geen activiteiten zien.
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.