Je leest:

Kieskeurig dier neemt beste beslissing

Kieskeurig dier neemt beste beslissing

Auteur: | 25 maart 2009

Insecten die alleen van rozenblaadjes snoepen gebruiken informatie over mogelijke voedselbronnen nauwkeuriger dan insecten die verschillende bloemplanten aanvreten. Dat bewezen biologen van de universiteit van Leeds met behulp van een theorie uit de menselijke psychologie. Of kieskeurige dieren hun beslissing ook sneller nemen dan alleseters is nog niet bekend.

In een restaurant met een overvolle kaart kiezen mensen eerder een oud vertrouwd gerecht dan iets dat ze helemaal niet kennen. Voor het selecteren van één bekend gerecht is namelijk het minste aandacht nodig. Bioloog Colin Tosh van de universiteit van Leeds ontdekte dat het bij honderden diersoorten precies op dezelfde manier werkt. Insecten met een voorkeur voor rozenblaadjes kunnen zo hun favoriete gerecht bij een breed voedselaanbod makkelijker herkennen dan insecten die van verschillende planten eten.

De grote panda is een kieskeurige bamboe-eter. Deze specialistische houding is over het algemeen niet slecht. In een breed voedselaanbod kan een specialist zijn favoriete maaltje makkelijk vinden. Bovendien is hij voorzichtiger met het eten van voedsel dat niet bovenaan zijn lijstje staat.

Moeilijke eter

In de natuur lopen specialisten en generalisten rond: oftewel moeilijke eters, zoals de pandabeer die alleen tevreden is met een scheut bamboe en dieren die alles wat ze tegenkomen naar binnen werken. Specialisatie komt relatief veel voor, maar er heerst nog veel onduidelijkheid over waarom dit zo is. De kans op het vinden van een lekker maaltje lijkt immers groter als je de keus hebt uit verschillende voedselbronnen. Een mogelijke verklaring voor specialisatie ligt in het feit dat dieren zich aanpassen, waardoor zij bepaalde dingen niet meer kunnen eten. Tosh: “Koeien, bijvoorbeeld, hebben platte tanden waarmee zij gras kunnen kauwen, maar daardoor kunnen zij vlees niet efficiënt verwerken. Het probleem met deze theorie is dat hij niet altijd opgaat. Sommige plantenetende insecten zijn specialisten, hoewel er veel ander voedsel beschikbaar is dat ze ook kunnen eten.”

De werkelijke verklaring voor specialisatie komt vanuit de menselijke psychologie. Voor het vinden van een specifiek gerecht tussen een breed voedselaanbod blijkt minder aandacht nodig dan voor het vinden van verschillende mogelijkheden: zoeken naar één favoriet gaat dus makkelijker. Daarbij komt dat specialisten over het algemeen voorzichtiger zijn met kiezen dan generalisten. Dieren met een sterke voorkeur voor een bepaald soort voedsel komen vaak bronnen tegen waarvan ze eigenlijk liever niet eten. Sommige daarvan kunnen zelfs schadelijk zijn. Het systeem van de specialist is afgesteld op ‘afwijzen’ in plaats van ‘accepteren’, waardoor hij niet snel een vreemd hapje naar binnen werkt.

Snelheid

Tosh keek in zijn onderzoek alleen naar het nauwkeurige gebruik van informatie bij het zoeken van voedsel. Daarin zijn specialisten dus beter dan generalisten. Volgens Tosh is dat niet het hele verhaal. “Ook de snelheid waarmee dieren een beslissing nemen , is van belang. Wie langzaam beslissingen neemt, heeft een grotere kans om op gegeten te worden door een roofdier. Bij mensen worden nauwkeurige beslissingen meestal trager gemaakt. Dit zegt niet alles, want snelheid hangt ook heel erg af van de taak die wordt uitgevoerd.”

Bronnen

  • Theoretical predictions strongly support decision accuracy as a major driver of ecological specialization (Colin Tosh, Jens Krause en Graeme Ruxton), PNAS, maart 2009
Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 25 maart 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink Agenda

NEMO Kennislink vertoont op deze plaats normaal gesproken wetenschappelijke activiteiten uit heel Nederland. Door de maatregelen tegen het nieuwe coronavirus zal daarvan een groot gedeelte worden afgelast. Omdat we geen achterhaalde informatie willen verspreiden, laten we voorlopig geen activiteiten zien.
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.