Je leest:

Kicken op chocola

Kicken op chocola

Auteur: | 1 januari 2007

Heeft chocolade een gunstige uitwerking op je seksleven, en kun je er depressies mee bestrijden? Er zijn fantastische beweringen over chocola in omloop, maar kloppen die verhalen? We vroegen het prof.dr. Nico Vermeulen, hoogleraar moleculaire toxicologie aan de Vrije Universiteit.

Vrije Universiteit

Vermeulen heeft jaren geleden zelf onderzoek gedaan naar amfetamine, en de uitwerking daarvan op het lichaam. Hij zegt: “Chocolade bevat 2-fenylethaanamine, een stof waarvan de structuur heel veel lijkt op die van stoffen die bekend staan om hun sterke uitwerking op het zenuwstelsel. Daar horen stoffen bij die het lichaam zelf maakt zoals dopamine en adrenaline, maar ook drugs zoals amfetamine, mescaline en zelfs Ecstasy."

“Al die stoffen zijn variaties op het thema 2-fenylethaanamine. Soms zitten er extra methylgroepen bij het stikstofatoom, of zitten er zuurstof atomen aan de benzeenring, maar steeds valt als basiseenheid 2-fenylethaanamine gemakkelijk te herkennen. Het is dus helemaal niet gek dat die stof zo tot de verbeelding spreekt.”

De kleur van chemie

Dit artikel is afkomstig uit het hoofdstuk ‘Godenspijs cacao’ uit de VU-uitgave De kleur van chemie, een bundeling van informatieve brochures voor havo/vwo scholieren.

Geestelijk opbeurend

Vermeulen: “2-fenylethaanamine komt ook van nature al in het lichaam voor. Het heeft een nog niet helemaal opgehelderde invloed op de bloeddruk en de psyche. Het werkt geestelijk opbeurend, maar kan daarnaast bij gevoelige patiënten migraine-aanvallen opwekken. De hoeveelheid 2-fenylethaanamine in chocola de is echter klein, eigenlijk te klein om effect te kunnen hebben bij normaal chocoladegebruik.”

Vrije Universiteit

“Hoewel het niet echt te verklaren is, treden er toch soms gunstige effecten op bij depressies en liefdesverdriet. Dus, als je het wilt uitmaken met je vriend of vriendin, doe er dan als troost een reep chocola bij. En hopelijk zoek je er niet al te veel achter als je zomaar chocolade krijgt van je geliefde.”

Chocoladeverslaving?

Vermeulen: “Verslaafd aan chocola, ja dat kan. Er zijn mensen die er niet af kunnen blijven, en als de chocoladeconsumptie echt uit de hand loopt, kun je dat zeker een chocolaverslaving noemen. Maar er zijn nog een paar niet opgelost vragen: waarom zijn veel meer vrouwen chocolaverslaafd, en waarom komt het bijvoorbeeld vooral in Engeland voor? Daar vormt het een serieus probleem."

“Chocoladeverslaving is gelukkig niet echt te vergelijken met verslaving aan echte drugs, het lijkt meer op een hardnekkige gewoonte. Net zoals anderen aan drop of pepermunt verslaafd zijn. De nadelen van ongebruikelijk veel chocola eten zijn niet zo moeilijk voor te stellen: je groeit aan alle kanten uit je kleren, en je gebit krijgt het zwaar te verduren.”

Opwekkende werking

Bekekende ingrediënten van chocola zijn de stoffen cafeïne en theobromine. Deze hebben beide een opwekkende werking.

Vrije Universiteit

De moleculen verschillen slechts één methylgroep van elkaar. Cafeïne is de bekendste van de twee, bekend van koffie. Het is een stimulerende stof die invloed heeft op de energielevering in de cel door ATP.

Om te voorkomen dat ATP te snel reageert, is er een stof die de activiteit van ATP remt. Een negatieve katalysator dus. Cafeïne stelt die remmende stof buiten werking, zodat de cel gemakkelijker over de energievoorraad van de ATP-moleculen kan beschikken.

Het geeft dus schijnbaar energie. Dat sommige mensen pas op gang komen na een paar koppen koffie, of dan eindelijk hun ochtendhumeur kwijtraken, is dus chemisch wel te verklaren.

Vrije Universiteit

Een kop chocolademelk geeft een minder grote ‘kick’. Er zit minder cafeïne in. Wel bevat het veel theobromine, maar die stof werkt zwakker dan cafeïne. Theobromine is sterker dan cafeïne diuretisch: je moet er vaker van plassen.

De naam theobromine is afgeleid van de cacaoplant: Theobroma cacao.

Vrije Universiteit Amsterdam

Het boek ‘De kleur van chemie’ werd in 2007 uitgegeven door de Faculteit der Exacte Wetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam (Afdeling Scheikunde en Farmaceutische Wetenschappen). Het is een geactualiseerde bundeling van informatieve brochures voor havo/vwo scholieren. Ze belichten de rol van de scheikunde op tal van gebieden.

De Kennislinkartikelen uit het hoofdstuk ‘Godenspijs Cacao’:

Dit artikel is een publicatie van VU Amsterdam, Faculteit der Exacte Wetenschappen.
© VU Amsterdam, Faculteit der Exacte Wetenschappen, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 01 januari 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.