Je leest:

Kerstmis in de loopgraven

Kerstmis in de loopgraven

Kanonnen zwijgen, soldaten zingen

Auteur: | 17 december 2014

Op Eerste Kerstdag 1914 besloten Engelse en Duitse soldaten elkaar niet te bevechten. Zo schrijven De Telegraaf en de NRC uit dat jaar. De mannen deelden chocola en sigaretten. ‘Het kanon heeft met Kerstmis niet gezwegen, maar aan het westelijk front zijn hier en daar de geweren toch niet afgegaan’.

Voorpagina van de WOI-krant, deel drie uit de serie van acht.
HIstorisch Nieuwblad

Een Engelse soldaat schreef op Eerste Kerstdag naar huis dat hij en zijn kameraden op kerstavond de Duitsers hadden toegezongen. ‘Eerst wensten we elkaar gelukkig Kerstmis. Na een poos riepen ze: “Engelsen, zing voor ons!” We haalden onze gezangboeken tevoorschijn en zongen ’Lead, kindly light’,‘Abide with me’ en ‘While shepherds watched their flocks by night’. Zij riepen drie maal hoera voor ons, en toen vroegen wij of zij voor ons wilden zingen. Dat deden zij. Sommigen van onze lui klommen uit de loopgraven, gingen tot aan de draadversperring en spraken met enige Duitsers. Zo kwamen we overeen op Kerstdag niet te schieten. De afspraak werd niet geschonden. We konden naar de loopgraven lopen zonder vrees overhoop te worden geknald.’ Een andere Engelse soldaat schrijft: ‘Het waren lang geen kwade lui. Je kon nauwelijks geloven dat we elkaar een paar uur tevoren nog naar de keel waren gevlogen.’

Een derde zegt dat de wapenstilstand voor de hele Eerste Kerstdag gold, tot ‘s nachts twaalf uur. ’Vroeg in de ochtend begonnen de Duitsers zich boven de loopgraven te vertonen. Twee kwamen naar voren, zwaaiden met een fles en vroegen ons dichterbij te komen. Na een poos ging ik met een ander naar hen toe, we hadden een doos chocola bij ons. We gaven elkaar de hand en dadelijk klonk uit de loopgraven van weerskanten gejuich en handgeklap. We rookten en dronken samen, en gaven hun onze chocola. Al snel spraken talrijke troepjes met elkaar. Maar in de verte hoorden we aan weerszijden een hevig gevecht.’

Soldaten in de loopgraaf tijdens de Eerste Wereldoorlog.
Wikicommons

Een vierde schrijft: ‘We maakten zelfs foto’s van elkaar. De Engelsen speelden met een voetbal. Tegen het invallen van de duisternis trokken beide partijen zich in hun ’salons’ terug met de belofte elkaar tijdens de feestdagen niet te beschieten. De Fransen die verderop lagen en niet aan de wapenstilstand deelnamen, werden de hele dag onder vuur genomen. Alle anderen liepen de hele dag vrij rond. Het is jammer dat deze dag van vrede in de oorlog niet de definitieve was.’

Bron

Dit artikel komt uit de WOI-krant, een tweemaandelijkse speciaal van Historisch Nieuwsblad met berichten over de Eerste Wereldoorlog uit de dagbladen van toen. Er verschijnen in totaal zeven edities. Meer informatie over nabestellen van eerder verschenen exemplaren en de verkoopprijzen is te vinden op de website van de WOI-krant.

Dit artikel is een publicatie van Historisch Nieuwsblad WOI-krant.
© Historisch Nieuwsblad WOI-krant, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 17 december 2014

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.