Je leest:

Jules Verne afgebakken

Jules Verne afgebakken

Auteur: | 21 december 2006

ESA’s onbemande vrachtschip Jules Verne heeft drie weken van extreme hitte en kou in de vacuümtestkamers van ESTEC in Noordwijk doorstaan. Jules Verne gebruikt geavanceerde hittegeleiders om gevaarlijke hitte nuttig te gebruiken. Het eerste Automated Transfer Vehicle (ATV) moet in de zomer van 2007 voorraden naar het ruimtestation ISS brengen. ESA bouwt in totaal zeven ATV’s.

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft haar eerste ruimtevrachtschip Jules Verne 21 dagen lang blootgesteld aan de extreme omstandigheden van een lancering en ruimtereis. In het Noordwijkse testcentrum ESTEC doorstond het schip hitte, kou en een vacuüm, terwijl de apparatuur en lading in het schip netjes op temperatuur bleef. Ingenieurs gaan nu over de meetdata heen en hopen dat Jules Verne klaar is voor de ruimte. De lancering vanaf de basis Kourou moet plaatsvinden in de zomer van 2007, aan boord van een Ariane 5-raket.

Jules Verne, de eerste van de zeven door ESA te bouwen Automated Transfer Vehicles, doorstaat hitte en kou in het vacuüm van ESTEC’s metershoge Large Space Simulator. De blauwe honingraat bovenin is de zonnesimulator, die de ATV met een vermogen van 1400 watt per vierkante meter opwarmt. bron: ESA.

Comfortabel

Ook al zijn de ATV’s onbemand, de ontwerpers moeten wel degelijk zorgen dat de binnenkant leefbaar blijft tijdens het geweld van de lancering en de reis door de ruimte naar het ISS. Aan boord zijn voorraden als eten voor de astronauten, wetenschappelijke apparatuur, post en CD-ROMS, maar ook verse lucht en water voor de ISS-bemannning. De temperatuur in het vrachtschip mag niet buiten de 20-30oC komen, anders raakt de lading beschadigd. Ook de boordcomputer van een ATV zit graag tussen de 0-40oC.

Om de ATV in de kou van de ruimte te verwarmen wordt de afvalwarmte van de boordelektronica gebruikt. Instelbare warmtegeleiders regelen precies hoeveel warmte er van elektronica naar vrachtruim of naar een dumppaneel aan de buitenkant van de ATV gaat. In de Large Space Simulator van ESTEC werden de geleiders zwaar op de proef gesteld. Drie weken lang zwoegde Jules Verne bij een druk van één miljardste atmosfeer tussen de 30 en 80 graden onder nul, of werd hij juist geroosterd in een lichtbundel met meer vermogen dan de volle middagzon. In de ruimte kan het aardig heet worden, maar de ATV had geen problemen met de zware omstandigheden.

Een Automated Transfer Vehicle, vastgekoppeld aan het ruimtestation ISS. Elke ATV brengt voorraden en apparatuur naar het station en neemt daarna een lading afval mee op zijn laatste vlucht. Tijdens een duik naar de Stille Oceaan verbranden ATV en lading in de atmosfeer. bron: ESA / D. Ducros.

Uitgassen

Terwijl Jules Verne afwisselend bakte en bevroor hielden zijn ontwerpers ook het uitgassen. De onderdelen van de ATV houden in hun materiaal gas vast, dat in een vacuüm langzaam naar buiten komt. Zulke gassen kunnen apparatuur aan boord van het vrachtschip beschadigen.

Als Jules Verne over een paar weken ruimteklaar wordt verklaard, is het wachten op een lanceerdatum. Het ruimteschip vertrekt waarschijnlijk in de zomer van 2007 naar het ISS en koppelt volledig automatisch aan. Daarna kunnen de bewoners het vrachtschip uitladen. Een ATV blijft een half jaar lang bij het ruimtestation en dient dan als vuilnisopslag; astronauten laden gedurende die periode afval in het schip.

De ATV gebruikt zijn motoren regelmatig om het station bij te sturen, maar na een half jaar is er nog genoeg over voor de laatste vlucht: na afkoppelen maken Jules Verne en zijn opvolgers een steile duik naar de Stille Oceaan, om met hun vracht afval in de atmosfeer te verbranden. Een duur en ingewikkeld hitteschild als op de space shuttles is daardoor niet nodig. Er worden er minstens zeven ATVs gebouwd, elk met een prijskaartje van 50 miljoen euro.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 21 december 2006

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.