Je leest:

Jezelf een depressie besparen vanachter je laptop

Jezelf een depressie besparen vanachter je laptop

RuG-psychologen starten proef met depressiepreventie via internet

Auteur: | 25 juni 2010

Voor mensen die eraan lijden en hun omgeving is een depressie vooral verdrietig. Voor de Nederlandse samenleving is het bovendien duur: jaarlijks kosten alle depressies samen zo’n 1,3 miljard. Psychologen zoeken daarom naar kosteneffectieve manieren om depressie te voorkomen. De RuG probeert iets nieuws: leer zelf een stokje steken voor je volgende depressie, via internet.

Kan internettherapie een depressie helpen voorkomen?
Freestock

Even wat sombere cijfers. Elk jaar zijn er in Nederland zo’n 737.000 mensen depressief. Ongeveer de helft is dat voor de eerste keer. De andere helft had al eerder een depressie. Dat is niet alleen erg verdrietig voor de mensen die eraan lijden en hun omgeving, het is ook duur. Depressieve mensen melden zich bijvoorbeeld vaak ziek op hun werk, of ze raken zelfs in de ziektewet en ze bezoeken bovendien vaker een arts voor allerlei lichamelijk klachten. Met een beetje rekenkundig kunst-en vliegwerk komt Filip Smit (onderzoeker bij het Trimbos Instituut) op een cijfer van 1,3 miljard euro. Dat kost alle Nederlandse depressies samen, elk jaar weer.

Waarom wachten tot iemand ‘echt’ depressief is?

Nu grijpen we meestal pas in als iemand al helemaal depressief is.

Op dit moment is het zo dat een arts pas iets kan doen voor zijn patiënt, op het moment dat die ook al echt helemaal depressief is. ‘Echt’ depressief ben je als je voldoet aan de criteria die staan in een grote handleiding: de DSM-IV. Daarin staat een heel rijtje symptomen die horen bij een depressie, zoals somberheid, zelfmoordgedachten, nergens meer plezier in kunnen hebben, slaapproblemen… Maar soms kun je al zien aankomen dat iemand in de toekomst depressief gaat worden. Er zijn bijvoorbeeld een aantal symptomen aanwezig, maar nog lang niet allemaal. Of iemand is eerder depressief geweest, en loopt daardoor meer kans op dat opnieuw te worden. Het is dan eigenlijk een beetje suf om te wachten met ingrijpen dat er een ‘echte’ depressie is. Zou je die depressie niet kunnen voorkomen?

De vakgroep klinische psychologie van de Rijksuniversiteit Groningen denkt van wel. Daarom beginnen ze met een preventieproef, waarin ze internet inzetten om een depressie te voorkomen. Via acht lessen kunnen potentiële depressievelingen zichzelf gewoon achter hun eigen computer vaardigheden aanleren die – hopelijk – in de toekomst narigheid op afstand houden. Zo leren om hun denkpatronen bij te sturen, hun stemming in de gaten te houden en positieve gebeurtenissen beter te onthouden.

Help jezelf, voorkom een depressie

De kans op depressie kan verminderen met zo’n 30 procent.
loveizlyf.blogspot.com

Of deze aanpak zal werken, weten we nu natuurlijk nog niet. Maar het is niet de eerste keer dat wetenschappers via zo’n soort zelfhulpprogramma proberen een stokje te steken voor depressief. Filip Smit zelf is zo’n wetenschapper. Een paar jaar geleden verzamelde hij meer dan tweehonderd proefpersonen die allemaal een vergrote kans hadden om voor het eerst depressief te worden. Die vergrote kans kwam door het feit dat ze al een paar symptomen uit de ‘depressielijst’ vertoonden.

Smit deelde de proefpersonen willekeurig in, in twee groepen. De ene groep werd behandeld als altijd, en de andere groep kreeg een zelfhulphandboek mee naar huis, met daarin (net als in het Groningse onderzoek) tips en trucs over hoe je een depressie kan voorkomen. Af en toe werden ze ook gebeld door een therapeut, en ze werden een keer geïnterviewd. Aan het eind van de rit kon Smit tevreden zijn: van de mensen die met het zelfhulphandboek aan de slag waren gegaan, waren er ongeveer 30 procent minder depressief geworden, vergeleken met de ‘als altijd’-groep.

Uiteindelijk draait het ook om geld

Hoe naar het ook klinkt, uiteindelijk draait depressiepreventie ook om geld.

Dat zowel Smit als de Groningse klinisch psychologen proberen depressies te voorkomen met zelfhulptechnieken, komt omdat aan pillen en praten allebei nadelen kleven. Patiënten die herhaaldelijk depressief zijn, krijgen vaak antidepressiva voorgeschreven, maar willen die niet altijd (blijven) slikken omdat de bijwerkingen soms fors zijn en de klachten immers verdwenen. Praten, bijvoorbeeld in cognitieve groepstherapie, is weliswaar best effectief in het voorkomen van depressie, maar ook duur en tijdrovend. Bovendien bestaan er bij veel therapie-aanbieders nu al wachtlijsten voor de mensen die al daadwerkelijk depressief zijn. Zouden die aanbieders ook nog aan preventie moeten doen, dan hebben ze simpelweg niet genoeg therapeuten in dienst.

Het is daarom praktisch om de net-niet-depressievelingen vanuit huis aan henzelf te laten werken. Smit laat in zijn boek Preventing depression zien dat ‘zijn’ preventie met het zelfhulphandboek in ieder geval kosteneffectief is: een stokje steken voor nieuwe depressies levert meer op dan het kost. Voorkomen is dus niet alleen beter, maar ook goedkoper dan genezen.

Meer lezen?

Voorkomen is goedkoper dan genezen

Asha ten Broeke

Nooit meer terugvallen na een depressie?

Jos Eertink

Depressie

Asha ten Broeke
Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 25 juni 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.