Je leest:

Je stem verraadt je afkomst

Je stem verraadt je afkomst

Auteur: | 27 juli 2010

Zin in een Vlaams uitstapje deze zomer? In Technopolis, het doe-centrum voor wetenschap en technologie in Mechelen, staat de dialectherkenner. Deze computer raadt op basis van je spraak waar je vandaan komt.

De dialectherkenner is ontwikkeld door Dirk Van Compernolle en zijn collega’s van de Katholieke Universiteit Leuven, in een project gefinancierd door het STEVIN-programma. Zij houden zich veel bezig met spraakherkenning en wilden met dit project aantonen wat er allemaal al mogelijk is in de spraaktechnologie. De dialectherkenner nodigt de Technopolis-bezoeker uit om een tekstje voor te lezen. Op basis van de uitspraak van deze tekst berekent een computer uit welke regio de bezoeker waarschijnlijk afkomstig is. Hij heeft het zo’n 60 tot 70% van de keren bij het juiste eind. Dat is een betere score dan die van de mens, die meestal maar zo’n 45% haalt.

Als uitkomst geeft de dialectherkenner in verschillende percentages aan in hoeverre jouw spraak overeenkomt met het dialect in de verschillende Vlaamse provincies. De dialectherkenner maakt deze berekening niet voor de verschillende Nederlandse provincies, maar kan wel aangeven of je Nederlands of Vlaams bent.

Referentie

Hoe maakt de dialectherkenner zijn berekening? Als eerste stelt een spraakherkenner vast welk deel van de geluidsopname overeenkomt met welke klank uit de tekst. Daarna berekent hij van elke klank de gemiddelde uitspraak. Deze is voor elke spreker verschillend, afhankelijk van niet alleen het dialect, maar ook van bijvoorbeeld het geslacht, de leeftijd en de gemoedstoestand. Uit het sprekermodel dat deze berekening oplevert, selecteert de computer de klanken die het belangrijkst zijn voor het onderscheid in dialecten. Klinkers zijn bijvoorbeeld belangrijk, denk maar aan de platte ‘a’ van de Antwerpenaar. Maar ook de ‘g’ is belangrijk; die wordt in West-Vlaanderen meer als een ‘h’ uitgesproken.

Ten slotte vergelijkt de computer de klanken van de spreker met de referentieklanken uit de verschillende dialecten. Deze referentieklanken zijn bepaald aan de hand van zo’n tweehonderd dialectsprekers uit de verschillende regio’s. Met deze spraak als referentie berekent de computer in hoeverre de spraak overeenkomt met de verschillende Vlaamse dialecten.

In deze grafiek zie je de klankkenmerken van drie verschillende klinkers in vijf verschillende Vlaamse dialecten. Zoals je ziet overlappen deze klanken niet precies; in elk dialect klinken ze dus net even anders. Klik op de afbeelding voor een vergroting.
KU Leuven

Provinciegrenzen

Dat de dialectherkenner de maximale score van 100% correct niet haalt is niet zo vreemd. Veel mensen verhuizen in de loop der tijd of hebben ouders die afkomstig zijn uit een andere regio dan waar ze nu wonen. Het ‘oude’ dialect heeft dan nog altijd invloed op de manier waarop je spreekt. Daarnaast lopen de grenzen van een dialect lang niet altijd gelijk aan de provinciegrenzen. Dat maakt het voor de computer moeilijker om aan te geven waar iemand precies vandaan komt.

Met de dialectherkenner willen de Leuvense onderzoekers laten zien hoeveel kanten je op kunt met spraakherkenners. Je kunt er dus niet alleen teksten mee dicteren aan je computer of mee bellen naar een automatische informatiedienst, het levert ook nog eens een leuk dagje weg op.

Lees ook:

Oeps: Onbekende tag `feed’ met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/spraakherkenning.atom", “max”=>"5", “detail”=>"normaal"}

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 27 juli 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.