Je leest:

Jazzzz

Jazzzz

Auteurs: en | 6 mei 2002

Jazz muzikanten kunnen in de nabije toekomst misschien gebruik maken van vrije improvisatie software, gebaseerd op het gedrag van insectenzwermen.

De Swarm muzieksoftware is het geesteskind van Tim Blackwell en Peter Bentley die al jaren onderzoek doen naar het modelleren en toepassen van biologische processen in software. Een natuurlijk voorkomend proces wordt wiskundig beschreven en in een software toepassing gebruikt. De Swarm software is gebaseerd op het gedrag van een zwerm insecten. Een paar zeer simpele regels leveren in zo’n model al georganiseerd gedrag op. De zelforganisatie binnen een insectenzwerm is volgens de onderzoekers zeer vergelijkbaar met de manier waarop in de vrije jazz wordt geïmproviseerd.

Een verzameling noten in ‘Music Space’. Elke punt in deze ruimte geeft een noot van een bepaalde lengte, toonhoogte en volume aan. Bron: Tim Blackwell (www.timblackwell.com)Klik op de afbeelding voor een grotere versie

Het model kan worden beschreven als muzieknoten die in een 3D-ruimte leven. Elke dimensie van deze ruimte beschrijft respectievelijk de toonhoogte, het volume en lengte van een noot. Een noot die door een muzikant wordt “vrijgelaten” in deze 3D ruimte wordt omgeven door een zwerm van digitale deeltjes. Het gedrag van deze deeltjes is vergelijkbaar met die van bijen in een zwerm op zoek naar voedsel. Na het spelen van de noot zullen de zwermdeeltjes die de noot omgeven worden vertaald naar nieuwe noten of hele akkoorden. Deze worden vervolgens teruggespeeld naar de muzikant.

De virtuele noten in de zwerm hebben de volgende opdrachten: beweeg je naar het centrum van de zwerm en vermijdt een botsing met je soortgenoten. Door het volgen van deze twee eenvoudige stelregels, afgeleid uit het gedrag van insecten in een zwerm, kan deze software muziek genereren die volgens sommigen niet te onderscheiden is van menselijke improvisatie.

Deeltjes in de 3D ruimte hebben nog al eens de neiging zich te groeperen in formaties die zich herhalende loopjes tot gevolg hebben. Zonder dat dit gedrag van te voren is ingebouwd, produceert de software dus riffs. Om de muziek natuurlijk te laten klinken zijn de noten zo geprogrammeerd, dat ze hun doel soms iets voorbij schieten, net zoals de muzikant dat wellicht onderbewust doet. Slaafs volgen van de ander zorgt voor saaie stukken, moet de gedachte zijn geweest. Verder wordt er bewust voor gezorgd dat de zwermdeeltjes hun doel niet te snel bereiken zodat er een natuurlijke klank ontstaat.

Hoe de muziek die Swarm produceert klinkt kan worden beluisterd op de site van Tim Blackwell. Natuurlijk blijft muziekwaardering een kwestie van smaak, dus oordeel zelf!

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 06 mei 2002

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.