Je leest:

Inzet ambulances kan efficiënter

Inzet ambulances kan efficiënter

In levensbedreigende noodgevallen waarin elke seconde telt, kan het al dan niet op tijd ter plaatse zijn van een ambulance het verschil maken tussen leven en dood. Het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) in Amsterdam gaat nieuwe efficiëntere planningsmethoden ontwikkelen waarmee de kwaliteit en de doelmatigheid van de ambulancezorg in Nederland sterk kunnen worden verbeterd.

Jaarlijks rukken ambulances meer dan een miljoen keer uit, zo blijkt uit het rapport Ambulances in-zicht 2010. Voor levensbedreigend spoedvervoer wordt de eis gesteld dat in 95% van de gevallen er binnen 15 minuten een ambulance ter plaatse moet zijn. Om zulke korte aanrijtijden te realiseren is een uitgekiende planning noodzakelijk. De grote mate van onzekerheid die inherent is aan het plannen van ambulanceritten is hierin een sterk complicerende factor. Bestaande planningsmethodieken houden nauwelijks rekening met deze onzekere factoren, wat tot veel inefficiëntie – en dus hoge kosten – leidt.

REPRO

Naast zuiver onderzoek op het gebied van de wiskunde en informatie is het onderzoek naar maatschappelijke logistiek een belangrijk speerpunt op het CWI. Het project REPRO (Van Reactieve naar Proactieve Planning van Ambulancediensten) is daar een goed voorbeeld van. De nieuwe schaalbare planningsmethode van dit onderzoeksproject houdt expliciet rekening met de factor onzekerheid en veranderingen in omgevingsfactoren, waardoor een goed functionerend ‘dynamisch ambulancemanagement’ kan ontstaan. Aan de hand van efficiënte dynamische relocatie-strategieën kan met de methode van het CWI op elk moment een optimale dekking van de regio worden gerealiseerd.

Typische vragen zijn: hoe kunnen we de aantallen calls, afhankelijk van tijd en locatie, nauwkeurig voorspellen? Hoe kunnen we op de juiste wijze anticiperen en reageren op pieken in de vraag naar ambulanceritten? Hoeveel standplaatsen hebben we nodig en wat zijn de optimale locaties? Hoe kunnen we geschikte personeelsplanning zodanig maken dat aan alle harde en zachte randvoorwaarden wordt voldaan?

Wetenschappelijke uitdaging

Een sterk complicerende factor bij het oplossen van dit soort planningsvraagstukken is de grote mate van onzekerheid die inherent is aan vrijwel alle facetten van het ambulance service-proces. Volgens prof. dr. Rob van der Mei, een van de leden van de REPRO-onderzoeksgroep, zijn er grote verschillen in de kwaliteit die ambulancediensten leveren bij het efficiënt inzetten van hun wagens. “Daarbij worden vaak heel simpele methoden gebruikt.”

Rob van der Mei is hoogleraar toegepaste wiskunde aan de Vrije Universiteit en het Centrum Wiskunde & Informatica. Hij heeft 740.000 euro subsidie van Technologiestichting STW gekregen voor het project REPRO.

Het probleem is dat de bestaande planningsmethodieken er meestal van uit gaan dat de vraag naar en beschikbaarheid van ambulances van te voren bekend zijn, terwijl deze methoden doorgaans zeer gevoelig zijn voor veranderingen van deze input-parameters. Juist het onderschatten van deze onzekere factoren leidt tot inefficiënte, en dus kostbare, planning van ambulanceritten. Om dit probleem op te lossen is grensverleggend onderzoek nodig naar het ontwikkelen van nieuwe, schaalbare, planningsmethoden die robuust zijn tegen veranderingen van de omgevingsfactoren door expliciet rekening houden met de factor onzekerheid in het ambulance service-proces, zowel in real-time als in nonreal-time.

Het nieuwe systeem moet informatie geven over geschikte basislocaties, spreiding van ambulances, benodigde ambulanceteams (ambulancevoertuigen, chauffeurs, medisch personeel) en flexibele personeelsroosters. Meldkamercentralisten en personeelsplanners kunnen het operationele proces zo sterk verbeteren.

In de toekomst gaat de nieuwe Wet Ambulancezorg (WAZ) van kracht. Dit impliceert dat de kwaliteit van de geleverde ambulancediensten zal worden gebenchmarked en dat licenties op termijn alleen worden toegekend aan aanbieders die kwalitatief hoge dienstverlening leveren. Deze nieuwe ontwikkeling heeft tot gevolg dat het voor aanbieders van ambulancediensten cruciaal wordt diensten te leveren op kostenefficiënte wijze, waardoor behoefte ontstaat aan nieuwe methoden en tools die de operationele processen verbeteren.

Dit artikel is een publicatie van Centrum Wiskunde & Informatica (CWI).
© Centrum Wiskunde & Informatica (CWI), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 24 november 2011
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.