Je leest:

Intensivering van rijstsystemen in Azië

Intensivering van rijstsystemen in Azië

Auteur: | 16 juni 2016

Rijst is het belangrijkste voedselgewas voor de bevolking in Azië. De gemiddelde rijstconsumptie in Azië bedraagt ongeveer 80 kg per persoon per jaar. In China bedraagt de gemiddelde rijstconsumptie zelfs 200 kg per persoon! Het is dan ook niet verwonderlijk dat meer dan 90% van de rijst in de wereld in Azië wordt geproduceerd en geconsumeerd. Duurzame landbouwontwikkeling in Azië begint daarom bij verduurzaming van de rijstproductie.

Door de Groene Revolutie in de jaren zestig van de vorige eeuw kon de productie van rijst in veel Aziatische landen gelijke tred houden met de vraag van een snelgroeiende bevolking. Tijdens die Groene Revolutie kon de rijstproductie met name enorm toenemen door de introductie van nieuwe, productieve rijstvariëteiten, de toepassing van kunstmest en pesticiden, en verbeterde irrigatietechnieken. Door de combinatie van deze factoren zijn de rijstopbrengsten in een groot aantal Aziatische landen momenteel ruim drie keer zo hoog als in 1960. In China bijvoorbeeld, steeg de gemiddelde rijstopbrengst met meer dan een factor drie: van 2 ton per hectare in 1960 tot 6,7 ton per hectare in 2013. Dit heeft geleid tot een enorme vermindering van het aantal ondervoede mensen in heel Azië.

Inmiddels is er in toenemende mate zorg dat er grenzen zijn aan de groei in rijstproductiviteit. Ten eerste stagneert de laatste jaren de groei in rijstproductie in grote delen van Azië. Dit heeft onder meer te maken met het feit dat veel Aziatische boeren de technieken uit de Groene Revolutie reeds in de praktijk hebben gebracht en dat alleen door toepassing van nieuwe kennis en technologie de productiviteitsgroei nog in stand kan worden gehouden. Ten tweede is er de zorg dat de technologieën uit de Groene Revolutie niet duurzaam zijn. De enorme productiviteitsgroei was niet mogelijk zonder een grote toename in het gebruik van kunstmeststoffen, pesticiden en water. En juist het gebruik van meststoffen en pesticiden heeft geleid tot verminderde bodem- en waterkwaliteit in verschillende delen van Azië, terwijl water steeds schaarser wordt vanwege klimaatverandering en een toenemende vraag naar water voor industriële en humane doeleinden.

Dankzij kunstmest, irrigatie en pesticiden, brengt de rijstbouw in Azië nu drie keer zoveel op als in 1960.
Huib Hengsdijk, Biowetenschappen en maatschappij

De afgelopen vijftien jaar is er daarom veel onderzoek gedaan om rijstsystemen te ontwikkelen die minder water verbruiken. De onderzoeksresultaten zijn hoopgevend. Zo kan door middel van het alternerend irrigeren van een rijstveld ruim 35% water bespaard worden, terwijl de rijstopbrengst op peil blijft. Ook blijkt dat veel rijstboeren hun velden te ruim bemesten. In China wordt tot wel 360 kg stikstof per hectare gebruikt, terwijl uit veldproeven en modelberekeningen blijkt dat boeren met ongeveer 200 kg stikstof per hectare eenzelfde of zelfs hogere rijst opbrengst kunnen behalen. Zulke besparingen zijn niet alleen goed voor het milieu, maar kunnen de boer ook een hoop extra onkosten besparen.

Toch is de adoptie van water- en stikstofbesparende technologieën door rijstboeren niet vanzelfsprekend. Irrigatiesystemen zijn vaak niet toegerust op nieuwe vormen van waterbeheer, terwijl boeren in de regel liever teveel dan te weinig stikstof toedienen om het vermeende risico op een nutriëntentekort voor het gewas zo klein mogelijk te houden. Kortom, er zijn technische mogelijkheden voor duurzame intensivering van rijstsystemen maar de landbouwpraktijk is weerbarstig.

Dit artikel is een publicatie van Stichting Biowetenschappen en Maatschappij.
© Stichting Biowetenschappen en Maatschappij, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 16 juni 2016

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.