Je leest:

In ieder stadje een ander schatje

In ieder stadje een ander schatje

Strenge controles op illegale prostutitie, die tegenwoordig in bijna elke Nederlandse stad worden aangekondigd, waren er in het Amsterdam van de zeventiende eeuw niet. Prostitutie was in Amsterdam weliswaar sinds 1578 verboden, maar werd in de praktijk getolereerd.

De drukste periode kenden de Amsterdamse prostituees in de zomer en nazomer, als vooral veel Oost-Indiëvaarders in de stad waren. Veel schepen van de VOC keerden dan terug of stonden juist op het punt te vertrekken. De bemanning, met goedgevulde beurs, zocht dan vertier aan wal. Die hitsige zeelui moesten immers ergens hun lusten botvieren. En liever niet op de eerbare vrouwen en dochters van de burgerij.

“De Koppelaarster”, schilderij van Dirck van Baburen (1595 –1624)
Wikimedia Commons

Zo vond een Duitse reiziger in 1698 dat zonder de Amsterdamse prostitutie ‘geen man zijn eerlijke vrouw (zou) kunnen beschermen tegen de geilheid van de zeelieden, wier bloed door de Indische zon is verhit en die door het passeren van de evenaar alle schaamte verloren hebben.’

Zeelieden en prostituees waren op elkaar aangewezen. Ze kwamen vaak uit dezelfde sociale klasse en hielden zich dansend, zingend en drinkend op in speel- en hoerhuizen. Opgepakte prostituees verklaarden herhaaldelijk dat hun vrijers Oost-Indiëvaarders waren.

Maar het was niet alleen feest. Condooms waren pas in de achttiende eeuw, op kleine schaal, voorhanden. Geslachtsziekten lagen op de loer. Vooral syfilis, ofwel de Spaanse pokken, werd gevreesd. Genezing was onmogelijk en de ziekte was vaak dodelijk.

Dat zeelieden en prostituees verspreiders waren van geslachtsziekten, wist iedereen. Maar hoe brave burgermannen aan hun SOA kwamen, werd liever verzwegen.

Dit artikel is ook te lezen op de site van Anno

Dit artikel is een publicatie van Anno.
© Anno, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 09 november 2008

Thema: Seks

ANP photo, via CC 1
Seks
Elke dag hebben miljoenen mensen seks. Voor hun plezier, voor hun werk, om een kind te maken of omdat het moet. Dat maakt seks een belangrijk onderdeel van ons leven en van onze maatschappij. Op deze themapagina lees je daarom alles over de wetenschap achter seks.
Bekijk het thema
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.