Je leest:

Immigrant verzamelt autochtone vrienden (maar heel langzaam)

Immigrant verzamelt autochtone vrienden (maar heel langzaam)

Auteur: | 30 juni 2009

Op vakantie vinden we het allemaal best leuk: een beetje mixen met mensen uit andere landen en culturen. Maar thuis is dat toch anders. Daar komen we het liefst over de vloer bij mensen die hetzelfde zijn als wij. De sociale integratie in Nederland gaat dan ook langzaam. De oplossing lijkt simpel: leer iedereen goed Nederlands spreken.

Antilliaanse en Surinaamse Nederlanders hebben de meest gemengde vrienden- en kennissenkring, blijkt uit gegevens van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Surinamers gaan ongeveer net zo vaak om met andere Surinamers als met autochtonen. Marokkanen en Turken doen het een stuk slechter. Zo heeft tweederde van de Turken voornamelijk Turkse vrienden. Autochtonen scoren overigens nog het allerlaagst: 91% heeft vooral contact met andere autochtonen.

Meestal brengen we onze vrije tijd door met mensen uit onze eigen etnische groep.
Photocapy

Nu denk je misschien: wat is het probleem? Met wie je in je vrije tijd thee drinkt, kies je gelukkig zelf en dat moet vooral zo blijven. Toch denken de meeste wetenschappers dat persoonlijk contact tussen verschillende etnische groepen goed is voor de samenleving. Het vermindert namelijk vooroordelen over andere groepen en verbetert de positie van allochtonen. Zo vinden allochtonen met een gemengde kennissenkring bijvoorbeeld vaker een goede baan. De overheid vindt het dan ook belangrijk om contact tussen allochtonen en autochtonen te stimuleren. De subsidiepotjes voor multiculturele buurtfeesten en voetbaltoernooitjes zitten bomvol.

Taal en opleiding doen ertoe

Halal barbecueën is natuurlijk hartstikke leuk, maar sociale integratie vraagt meer. Maar wat dan precies? Daar heeft Borja Martinovic, sociologe aan de Universiteit Utrecht, wel een antwoord op. De promovenda doet onderzoek naar de sociale integratie van immigranten in Nederland, Duitsland en Canada. “Uit mijn onderzoek blijkt dat het opleidingsniveau van immigranten een belangrijke rol speelt,” zegt Martinovic. “Beter opgeleide allochtonen hebben vaker autochtone vrienden en kennissen. Ik zou de overheid dan ook adviseren om allochtone kinderen te stimuleren om verder te studeren. Dat verbetert tegelijkertijd ook het Nederlands van allochtonen.”

Taal blijkt volgens het onderzoek namelijk een tweede belangrijke factor te zijn die bijdraagt aan sociale integratie. Immigranten die de taal goed beheersen, gaan in hun vrije tijd vaker om met autochtonen. “We weten dat veel allochtonen moeite hebben met het Nederlands. Daarom is het belangrijk dat er meer aandacht wordt besteed aan het leren van de taal aan immigranten.”

De afgelopen jaren is dit besef ook wel doorgedrongen tot de overheid. Er zijn inmiddels verplichte inburgeringscursussen. “Het is nog niet wetenschappelijk bewezen dat inburgeringscursussen ook echt werken. Of inburgeraars uiteindelijk beter geïntegreerd zijn, weten we niet. Dat willen we graag nog eens onderzoeken. Maar de aandacht voor taal is in ieder geval een stap in de goede richting.”

Turken en Marokkanen blijven achter

Net als het SCP vond Martinovic dat Turken en Marokkanen slechter sociaal geïntegreerd zijn dan Surinamers en Antillianen. Dat komt volgens haar onder andere doordat Surinamers en Antillianen de Nederlandse taal en cultuur veel beter kennen. Ze komen immers uit de (voormalige) Nederlandse koloniën. Terwijl Surinamers en Antillianen op missieschooltjes leerden over Willem van Oranje, werden Turken en Marokkanen naar Nederland gehaald om in de fabriek te werken.

Dat maakt natuurlijk wel verschil, zeker op het moment dat de migrant net kersvers uit het vliegtuig of de bus stapt. Maar je zou kunnen verwachten dat de verschillen tussen deze groepen migranten steeds minder worden. Turken en Marokkanen zouden hun achterstand in de loop van de tijd in kunnen halen. Of dit zo is, heeft Martinovic onderzocht. En wat blijkt? Marokkanen en Turken lopen in de loop van de tijd nauwelijks in op Antillianen en Surinamers. “Antillianen en Surinamers blijven meer autochtone vrienden en kennissen verzamelen. Dit is bij Marokkanen en Turken veel minder.”

Volgens Martinovics onderzoek zijn immigranten van de tweede en derde generatie beter sociaal geïntegreerd dan hun ouders. Foto: Pieter Musterd, Flickr.

Autochtone vrienden verzamelen

Immigranten die de taal goed spreken en hoger opgeleid zijn, integreren dus beter. Is dat niet een beetje een open deur? Martinovic: “Het klinkt vrij logisch. Maar het is mooi dat dit onderzoek onze vermoedens bevestigt en aansluit bij eerder onderzoek.” Wetenschap is immers niet alleen een kwestie van nieuwe ontdekkingen, maar toetst juist ook de dingen waarvan we denken dat we ze op onze klompen kunnen aanvoelen. “Daarnaast heb ik als eerste onderzocht of immigranten in de loop van de tijd ook steeds beter sociaal integreren. Dat blijkt zo te zijn. Na dertig jaar heeft de gemiddelde immigrant meer sociale contacten met autochtonen.”

Tijdens het leven verzamelt de immigrant dus autochtone vrienden. Daar is Borja Martinovic zelf – als immigrant uit voormalig Joegoslavië – een goed voorbeeld van. “Ik heb vrienden uit de hele wereld. Maar nu ik bij de Utrechtse sociologie-afdeling werk, heb ik ook steeds meer Nederlandse vrienden.” Ze lacht: “Ik denk dat ik wel goed sociaal geïntegreerd ben.”

Bron

Borja Martinovic doet promotieonderzoek naar de sociale integratie van immigranten in Nederland, Duitsland en Canada. Zij publiceerde samen met Frank van Tubergen en Ineke Maas het artikel Changes in immigrants’ social integration during the stay in the host country: the case of non-Western immigrants in The Netherlands in het vakblad Social Science Research. Ook schreven zij Dynamics of Interethnic Contact: A Panel Study of Immigrants in the Netherlands voor de European Sociological Review.

Meer over integratie

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 30 juni 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.