Je leest:

Imams preken Nederlandse deugden

Imams preken Nederlandse deugden

Auteur: | 26 mei 2008

Imams in Nederlandse moskeeën prediken meestal dezelfde deugden als die gangbaar zijn bij andere Nederlanders. Door de polarisatie rond de islam worden moslims tegenwoordig vaak voorgesteld als ‘vreemd en anders’, waarbij de nadruk op de verschillen ligt. Maar een recent onderzoek toont aan dat imams in preken vaak onderwerpen propageren, die ook door de rest van de Nederlanders belangrijk worden gevonden.

“Het imago van Nederlandse imams is gebaseerd op de uitspraken van twee of drie radicale salafi [fundamentalistische] imams, die voortdurend in de media opduiken”, zegt hoogleraar Arabisch Fred Leemhuis van de universiteit Groningen. “Wij wilden nu wel eens weten wat Nederlandse mainstream imams werkelijk verkondigen. En vooral wat voor deugden ze bij hun gehoor aanprijzen.”

Gematigd

Samen met Anand Blank die op het onderzoek promoveert, analyseerde Leemhuis de preken van een zestal willekeurig gekozen Nederlandse imams van verschillende etnische achtergronden. De imams werden ook uitgebreid geïnterviewd. Sociaal psycholoog Pieter van Oudenhoven zocht in een parallel onderzoek uit welke deugden in hoog aanzien staan bij katholieke, protestante en niet-religieuze Nederlanders. Uit het onderzoek blijkt dat de opvattingen van de imams heel gematigd zijn en nauwelijks afwijken van die van andere Nederlanders.

Het beeld van de ophitsende salafi imam komt totaal niet overeen met de werkelijkheid, zegt Leemhuis. “Wat opvalt in de preken van de imams is dat de overgrote meerderheid een soort gematigde midden-orthodoxie vertegenwoordigt. Niet extreem naar de ene of de andere kant.”

De Rotterdamse Mevlana moskee in aanbouw. Foto: flickr.com

Zorgzaamheid

De deugden die de imams hun gehoor voorhouden zijn volgens Leemhuis dezelfde als die hoog scoren onder de andere groepen Nederlanders: Respect, zorgzaamheid, betrouwbaarheid en openheid. Twee deugden springen eruit in hun preken: De noodzaak van goede nabuurschap en het tonen van respect aan anderen. “De meeste imams verkondigden, in hun preken en in gesprekken die wij met ze voerden, dat je vooral goed met je buren moet omgaan.” En met buren bedoelen de imams nadrukkelijk niet alleen de mensen die direct naast je wonen. “Ze houden de moslims voor dat ze goede relaties moeten onderhouden met de hele buurt, juist ook met niet-gelovigen.”

De imams tonen in hun preken weliswaar begrip voor de moeilijke positie van de moslims in de wereld, vertelt Leemhuis, maar ze spreken daarover in sussende en diplomatieke bewoordingen. “Geduld en wijsheid worden aangeprezen als goede eigenschappen om daarmee om te gaan en in de verste verte geen gewelddadigheid.” Leemhuis was dan ook niet verrast over de kalme reactie van Nederlandse moslims op de film van Wilders. “Die klopte helemaal met het beeld dat uit ons onderzoek naar voren kwam.”

Nederlandse imams vinden respect en zorgzaamheid belangrijke deugden, net als andere gelovige en niet-gelovige Nederlanders.

‘Tuinen der Oprechten’

Dat de morele opvattingen van de imams zozeer overeenkomen met die van andere Nederlanders komt volgens Leemhuis deels doordat ze steeds meer op Nederland georiënteerd raken. De imams lopen voortdurend tegen dezelfde problemen op, hebben veel contact met elkaar en lossen die problemen op dezelfde manier op. Ook maken ze bij het schrijven van hun preken vaak gebruik van dezelfde bronnen. Als voorbeeld noemt Leemhuis het boek ‘Tuinen der Oprechten’. “Een mooie, stichtelijke verzameling verhalen over het leven van de profeet Mohammed die ook in het Nederlands beschikbaar is.”

De gedeelde opvattingen van moslims en andere Nederlanders over deugdzaam gedrag bieden volgens Leemhuis een mooi aanknopingspunt voor de politiek: “Als je de integratie van Nederlandse moslims en niet-moslims wil bevorderen moet je waarden onderstrepen die ze met elkaar gemeen hebben en waar iedereen zich in herkent.”

Het onderzoek ‘Nederland Deugt’ is op maandag 26 mei gepresenteerd in Groningen. Het onderzoek werd uitgevoerd bij het Instituut voor Integratie en Sociale Weerbaarheid van de Rijksuniversiteit Groningen, onder leiding van sociaal psycholoog Jan-Pieter van Oudenhoven en arabist Fred Leemhuis.

Zie ook:

Bezoek de website van <a href=“http://www.wereldomroep.nl/actua/”_new" onMouseOut=“window.status=’’; return true;” onMouseOver=" window.status=’’Radio Nederland Wereldomroep" ; return true;">Radio Nederland Wereldomroep

Dit artikel is een publicatie van Radio Nederland Wereldomroep (RNW).
© Radio Nederland Wereldomroep (RNW), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 26 mei 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.