Je leest:

IJskomeet met hete kooltjes

IJskomeet met hete kooltjes

Auteur: | 14 maart 2006

Komeet Wild-2 bestaat grotendeels uit ijs en is volgens wetenschappers geboren aan de koude rand van het zonnestelsel. Nu zegt het team van David Brownlee dat de komeet ook materiaal bevat dat boven de 20000C ontstond. Door die vondst van NASA’s Stardust-team moeten theoriën over kometen op de helling.

Toen de Stardust-sonde in januari 2006 zijn lading afleverde in Utah, waren de verwachtingen hoog gespannen. De onbemande robot vloog in 2004 door de staart van komeet Wild-2, die zijn hele bestaan in de ijzige buitenwijken van het zonnestelsel heeft doorgebracht. Met een high-tech schepnet ving Stardust materiaal uit de komeetstaart en bracht het voor onderzoek terug naar de aarde.

Met uiteenlopende technieken proberen 150 wetenschappers het materiaal thuis te brengen. Een deel van de gevangen deeltjes is niet tegelijk met de komeet gevormd, ontdekten de onderzoekers. Het maagdelijke bouwmateriaal van het zonnestelsel dat de onderzoekers hoopten te verzamelen is vervuild geraakt met materiaal uit andere delen van de ruimte.

Stukje aerogel, het ultralichte materiaal waarmee Stardust deeltjes uit de staart van komeet Wild-2 wist te vissen. In het aerogel is een remspoor van een ingevangen stofdeeltje te zien. bron: NASA. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

“Het interessante is dat we nu hoge temperatuur-mineralen vinden op de koudste plek van het zonnestelsel”, zegt Stardust’s hoofdonderzoeker Donald Brownlee (universiteit van Washington) na twee maanden onderzoek. In Stardust’s aerogel-schepnet zien Brownlee en zijn mede-onderzoekers bijvoorbeeld forsteriet, een mineraal dat vormt onder hoge temperaturen, dus vlakbij een ster. “Zulke materialen kunnen niet zijn ontstaan in deze ijzige, koude komeet”, aldus Brownlee.

Tijdcapsule

De meeste kometen trekken ver van de zon hun baantjes en zijn nooit blootgesteld aan de hitte en straling van het binnenste zonnestelsel. Daarom is hun samenstelling sinds hun ontstaan niet veranderd en is elke komeet een tijdcapsule uit de oertijd van het zonnestelsel, 4,5 miljard jaar geleden. Prachtig vonden wetenschappers het dus, dat komeet Wild-2 in 1974 door een scheervlucht langs reuzenplaneet Jupiter werd afgebogen richting aarde. Eindelijk was er een verre komeet onder handbereik. De Stardust-missie werd in 1999 gelanceerd, schoot in 2004 door de stofstaart die Wild-2 uitspuugt en leverde zijn lading op 15 januari 2006 per parachute af aan de onderzoekers op aarde.

Kristal van het mineraal forsteriet, een miljoenste meter groot. Forsteriet is een vorm van het veelvoorkomende groene mineraal olivijn, dat bepaaldde stranden op Hawaii kleurt. Het materiaal ontstaat volgens wetenschappers onder andere als glas smelt in de buurt van een ster. bron: Universiteit van Washington. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

De ijsklomp Wild-2 bevat materiaal dat pas vormt bij honderden tot duizenden graden Celsius. Hoe dat materiaal zo ver van de zon in de kometenwolk verzeild raakte? Niemand weet het zeker, maar de eerste ideeën zweven al rond. Brownlee denkt bijvoorbeeld dat de ‘hete’ mineralen in Stardust van vlakbij de zon óf van andere sterren afkomstig zijn. Verder onderzoek moet uitwijzen waar de stoffen precies zijn ontstaan en hoe ze in Wild-2 terecht kwamen.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 14 maart 2006

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.