Je leest: Ig Nobelprijs voor ‘Eiffeltorenonderzoek’

Ig Nobelprijs voor ‘Eiffeltorenonderzoek’

Ohlala. Zo lijkt ’ie kleiner!

Auteur: | 25 september 2012

Als je naar links leunt lijkt de Eifeltoren kleiner, zo ontdekten onderzoekers van de Erasmusuniversiteit. “Lekker belangrijk”, zul je misschien denken. Dat dacht de jury van de Ig Nobelprijs, een parodie op de Nobelprijs, dus ook.

In hun Eiffeltorenonderzoek tonen psychologen Tulio Guadalupe, Anita Eerland en Rolf Zwaan aan dat lichaamshouding invloed kan hebben op het schatten van hoeveelheden, zoals grootte, aantallen of percentages. Wanneer mensen bijvoorbeeld wordt gevraagd naar de hoogte van de Eiffeltoren dan schatten zij, wanneer zij naar links leunen, deze hoogte 12 meter lager in dan wanneer zij naar rechts leunen.

Hoe hoog we denken dat we Eiffeltoren is hangt mede van onze lichamelijke houding af.
Wikimedia Commons

“Tja, nou dat weten we dan ook weer”, kun je zeggen. Of: “Wat hebben we daar nou weer aan? Daar gaat ons belastinggeld.” Dat was dus ook een beetje de insteek van de Ig Nobelprijs jury om dit onderzoek te ‘belonen’.

De prijs

De Ig Nobelprijs is namelijk geen gewone wetenschapsprijs, maar een parodie op de Nobelprijs: hij wordt jaarlijks uitgereikt voor tien triviale of irrelevante wetenschappelijke ontdekkingen. De prijs is daarmee een grappige manier om verhuld kritiek te leveren op (schijnbaar) onzinnig onderzoek, maar zet ook de spotlights op onbedoeld opmerkelijke of grappige (bij)resultaten van wetenschappelijk onderzoek.

De naam zelf is overigens een woordgrapje door de analogie van de naam van Alfred Nobel met het Engelse ignoble. Ig- (= In- of on-…) ontkent het kernwoord, hier dus ‘noble’, in het Nederlands nobel, edel of edelmoedig. Ignoble betekent dus: gemeen, gewoon, van lage kwaliteit, onwaardig.

Niet alleen maar lachen, gieren en brullen

Tegelijkertijd is de organisatie die de prijzen verdeelt zich er terdege van bewust dat wat vandaag overbodige informatie lijkt te zijn, in de toekomst wel degelijk belangrijk kan blijken te zijn. Geen wonder misschien: voormalig Ig Nobelprijswinaar Andre Geim won in 2010 de ‘echte’ Nobelprijs.

En het is niet voor niets dat de geselecteerde ontdekking niet alleen tot lachen moet aanzetten, maar ook tot nadenken.

Door magnetische kracht voortbewogen kikker in het Magnetenlab van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Geim won er de Ig Nobelprijs voor in 2000.
Wikimedia Commons

Ook het onderzoek van de Rotterdamse psychologen zou wel eens nuttiger kunnen zijn dan het op het eerste oog lijkt. Bij onderzoeken naar hoe mensen informatie verwerken bij interne besluitvorming wordt namelijk meestal vooral gekeken naar zaken als het geheugen, cognitieve aspecten, de menselijke verbeelding enzovoort. Lichamelijke processen worden vaak relatief verwaarloosd, helemaal wanneer het om lichaamshouding gaat.

Maar het Rotterdamse onderzoek lijkt nu te suggeren dat het lichaam wel degelijk een rol kan spelen bij het nemen van beslissingen, bijvoorbeeld in hoe we indrukken van onze omgeving verwerken. Verder onderzoek hiernaar zou wel eens verrassende nieuwe inzichten in cognitieve processen kunnen opleveren.

Uitreiking

De prijzen, georganiseerd door het humoristische tijdschrift Annals of Improbable Research, werden afgelopen donderdag uitgereikt, geheel in traditie door echte Nobelprijswinnaars.

Chimpansees hebben een goed oog voor elkaars..eh, billen, bewees Ig Nobelprijswinnaar Frans de Waal.
Wikimedia Commons

Overigens was het Rotterdamse onderzoek niet het enige Nederlandse onderzoek dat in de prijzen viel. Ook bioloog Frans de Waal kon een prijs komen ophalen in Harvard voor zijn ontdekking dat chimpansees elkaar kunnen herkennen aan foto’s van elkaars…eh, achterste.

Ook vorig jaar liet Nederland zich niet onbetuigd. Toen won psychologe en marketingdeskundige Mirjam Tuk van de Universiteit Twente de prijs voor haar bevinding dat we sneller, en soms ook beter, beslissen op een volle blaas.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 25 september 2012
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.