Je leest:

Hubble afgeschreven in 2010

Hubble afgeschreven in 2010

Auteur: | 5 augustus 2003

Met de Hubble Space Telescope (HST) hebben sterrenkundigen een verbazingwekkende blik op het verre heelal kunnen werpen. Maar na 13 jaar is het volgens NASA-medewerkers tijd om de telescoop met pensioen te sturen. Niet iedereen wil al van de HST af. Hubble’s opvolger, de James Webb Space Telescope, is veel gespecialiseerder dan de oude Hubble.

De HST is niet dezelfde telescoop als toen hij in 1990 werd gelanceerd. In vier service-missies zijn telkens instrumenten vervangen door verbeterde versies. Dat was mogelijk omdat de HST modulair ontworpen was: alle instrumenten konden makkelijk worden verwijderd of ingebouwd. Daardoor bleef de Hubble telescoop state of the art. Maar NASA was nooit van plan om haar vlaggeschip voor eeuwig in de ruimte te houden.

In 2010 komt er waarschijnlijk een einde aan de Hubble-missie. Hoewel er eerst plannen bestonden om de telescoop met een ruimteveer terug te halen naar de aarde en tentoon te stellen in het Smithsonian museum, lijkt NASA nu andere plannen te hebben. Waarschijnlijk zullen astronauten een serie stuwraketten aan de telescoop vastmaken. Die duwen de HST dan aan het eind van zijn leven de atmosfeer in, waar hij zal verbranden. Hubble’s einde betekent gelukkig niet het einde van telescopen in de ruimte.

De Hubble Space Telescope werd in april 1990 door het ruimteveer discovery gelanceerd. bron: NASA

Opvolger

Al in 1993 richtte NASA een committee op dat de toekomst van ruimtetelescopen moest onderzoeken. Dat committee stelde in 1996 voor om een grote infrarood-telescoop te bouwen. Licht van die golflengten kan namelijk makkelijk door allerlei stofwolken heendringen. Licht van lagere golflengte, zoals zichtbaar licht tot en met gammastraling, wordt in die wolken makkelijk geabsorbeerd. De nieuwe ruimtetelescoop, die eerst de Next Generation Space Telescope zou heten, werd in 2002 vernoemd naar NASA’s tweede administrator en zal James Webb Space Telescope (JWST) gaan heten.

De JWST is van een heel ander ontwerp dan de HST. Waar zijn voorganger dicht bij de aarde bleef – 600 km. hoog – gaat de nieuwe telescoop buiten de omloopbaan van de maan werken. Daar, in het tweede Lagrange-punt, een plek waar de aantrekkingskracht van de aarde en zon en de middelpuntvliedende kracht elkaar opheffen, kan de satelliet ongestoord zijn waarnemingen doen. Verborgen achter een zonneschild van een paar honderd vierkante meter groot wordt de telescoop gekoeld tot 50 Kelvin. Bij die temperatuur zal de nieuwe telescoop afbeeldingen maken die vele malen scherper zijn dan de Hubble kon produceren.

Met de nieuwe James Webb Space Telescope gaan sterrenkundigen in infrarood licht kijken naar de zogenaamde ‘Dark Ages’ aan het begin van het heelal. Voorheen was geen enkele telescoop krachtig genoeg om zo ver weg en dus zo ver teurg te kijken. bron: NASA

Moet Hubble wel worden afgedankt?

De kracht van de nieuwe JWST, enorme scherpte bij infrarood licht, is meteen ook zijn zwakke punt, zeggen sommigen. Vooral astronomen die rönten- of gammastraling uit het heelal onderzoeken, zijn aangewezen op Hubble’s vermogen om bij infrarood, zichtbaar en ultraviolet licht te kijken. Met die beelden kunnen ze namelijk dezelfde bron in uiteenlopende golflengtes bekijken. Bijvoorbeeld om de nagloeiende rest van een gammaflitser te vinden. Daarom gaan er stemmen op om Hubble’s levensduur nog even te verlengen – in ieder geval tot ná de JWST operationeel is.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 05 augustus 2003

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.