Je leest:

Hoe verslaan we het mysterie van de dood?

Hoe verslaan we het mysterie van de dood?

Auteur: | 13 december 2010

Terwijl voor sommigen de dood niet snel genoeg kan komen, zijn er gelukkig ook genoeg mensen die nog te veel plannen en wensen hebben om óóit de pijp aan Maarten te willen geven. Op velerlei manieren streven zij ernaar de dood uit te stellen, of liever nog: voorgoed uit te bannen.

Waarom mensen zich laten invriezen? Ze hopen dat de medische wetenschap ooit in staat is hun ontdooide lichaam weer tot leven te wekken. Gaat dat ook gebeuren?
Wikimedia Commons

In juni van dit jaar overleed dr. Darius Nelson, een bejaarde huisarts uit Californië. Maar zelf zou hij ongetwijfeld zeggen van niet. Nelson was namelijk klant van Alcor, een Amerikaans bedrijf dat mensen na hun dood via een speciale procedure invriest. Alcor heeft nu al zo’n negentig mensen in ‘cryoconservatie’. Soms hun hele lichaam, soms alleen hun hoofd – de plek waar de persoonlijkheid zich zou moeten bevinden. Dat kost 150.000 respectievelijk 80.000 dollar. Dr. Nelson en de andere klanten van Alcor betalen niet voor niets zulke hoge bedragen: ze hopen dat de medische wetenschap ooit in staat is om hun ontdooide lichaam weer tot leven te wekken. En om de ziekten en ouderdomsverschijnselen te verhelpen waaraan ze overleden – zoals prostaatkanker, in het geval van Nelson. Het uiteindelijke doel: onsterfelijkheid.

Uithongeren

Terwijl voor sommigen de dood niet snel genoeg kan komen, zijn er gelukkig ook genoeg mensen die nog te veel plannen en wensen hebben om óóit de pijp aan Maarten te willen geven. Op velerlei manieren streven zij ernaar de dood uit te stellen, of liever nog: voorgoed uit te bannen. Met invriesacties zoals hierboven beschreven, maar bijvoorbeeld ook door enorme doses vitaminen te slikken. Of dat zin heeft is zeer de vraag. Vitamines zijn nodig om gezond te blijven, maar dat betekent niet automatisch dat meer dan de aanbevolen hoeveelheid een extra positief effect heeft. Te veel vitamine D kan juist tot verlies van calcium uit de botten leiden. En van te veel vitamine A krijg je leverklachten.

Langer leven door jezelf uit te hongeren? Bij ratten en muizen werkt het, maar bij mensen?
Asha ten Broeke

Wie te weinig eet, kan soms wél goed wat vitaminepillen gebruiken. Zoals de aanhangers van calorierestrictie. Zij geloven dat je langer leeft als je jezelf continu uithongert. Het verkleint je kans op ziekten als diabetes en kanker, maar de hongeraars baseren zich vooral op dierexperimenten. Als muizen en ratten maar zo’n 50 tot 70 procent van de normale hoeveelheid calorieën mogen nuttigen, blijken ze zo’n 30 procent langer te leven. Helaas is het nog niet aangetoond dat dit ook voor mensen geldt, al zijn de resultaten bij apen veelbelovend. Bij streng diëten liggen in elk geval risico’s op de loer, zoals onvruchtbaarheid en osteoporose.

Toevallige foutjes

Het zou natuurlijk het mooiste zijn als je de dood kunt uitbannen zonder je leefstijl aan te passen. Bijvoorbeeld doordat de geneeskunde in staat is om alle schade aan je lichaam te herstellen. Met stamcellen zou je in het lab een nieuwe lever kunnen laten groeien als de jouwe kapot is, zodat je die ‘eenvoudig’ kunt vervangen. Van je eigen cellen, dus zonder afstotingsreacties. “Kweken van reserve-organen wordt misschien mogelijk in de verre toekomst, voor lever, huid, misschien hart en nier”, denkt stamcelexpert prof. dr. Christine Mummery (Anatomie & Embryologie). “Maar voorlopig denken wij eerder aan orgaanreparatie. Als je niet doodgaat aan leverfalen, dan leef je natuurlijk langer, maar ik denk niet dat we voorbij de 120 jaar komen. Op een gegeven moment gaat alles fout: het immuunsysteem verslapt waardoor we infectieziektes oplopen, de celdeling ontspoort waardoor we kanker krijgen, enzovoorts.” Gezonde ouderdom is dan ook het mooiste vooruitzicht, vindt Mummery.

Stamcellen en gentherapie bieden hoop op een langer leven, maar een onsterfelijk lichaam krijg je er niet van.
CIRM

Misschien moeten we onze onsterfelijkheid dan zoeken bij gentherapie? Gedurende ons leven ontstaan schade en fouten in het DNA, die met gentherapie potentieel te repareren zijn. Prof. dr. Gert-Jan van Ommen (Humane Genetica): “Ik zie de genetica niet een-twee-drie – en trouwens ook niet vier-vijf-zes – iets doen aan de enorme cascade van toevallige foutjes, zo’n vijftig per celdeling, tijdens het leven. We vinden vast een paar genen, waarschijnlijk in onze insulinehuishouding, die ooit met gentherapie te veranderen zijn zodat we iets langer kunnen leven.” Ook Van Ommen gaat het niet zozeer om langer leven, maar om korter doodgaan. “Denk aan chronische ziekten waarmee mensen jarenlang bij de dokter lopen.” Misschien zal de genetica wél bijdragen aan het ontwikkelen van diagnostiek, medicatie en preventie. “Wellicht een combinatie van die laatste twee. Zo zou het individu zijn zwakke plekken eerder en beter in beeld kunnen krijgen en tijdiger preventief in actie kunnen komen.”

Gedownloade geest

Als de geneeskunde ons geen onsterfelijk lichaam kan bieden, dan moeten we maar uitwijken naar minder kwetsbare materialen als silicium, vinden de transhumanisten. Download je gehele herseninhoud naar een computer, die vervolgens jouw geest simuleert, en je leeft oneindig voort. En nou maar hopen dat je bewustzijn braaf meeverhuist.

Dit artikel is een publicatie van Cicero (LUMC).
© Cicero (LUMC), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 13 december 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.