Je leest:

Hittegolf nu officieel

Hittegolf nu officieel

Auteur: | 8 augustus 2003

Het zal niemand ontgaan zijn: het is hier WARM. Met vijf zomerse dagen (met temperaturen boven de 25oC) achter elkaar, waarvan drie tropische (boven de 30oC) is er sprake van een hittegolf. Op donderdag 7 augustus klom de temperatuur in het KNMI-centrum in De Bilt boven de tropische grens en was de hittegolf een feit. Kennislink zocht wat verkoeling.

Niet elke zomer is zo ‘gezegend’ als deze: vorig jaar bijvoorbeeld hadden we geen hittegolf, maar in 2001 weer wel. Toen duurde de hittegolf vijf dagen en was de maximumtemperatuur in De Bilt 31,1oC. Ons land heeft ook wel langere hittegolven gehad. In 1947 en 1976 waren er hittegolven van 7 dagen lang, maar de kroon spant toch wel 1975. Toen was het 18 dagen lang zomers, met 6 tropische dagen.

Goede tip voor het omgaan met warmte: minstens twee liter water per dag drinken, voldoende zout eten en natuurlijk uit de zon proberen te blijven.

Verkoeling!

Al die details over hittegolven – je zou het er warm van krijgen! Maar misschien moeten we wel niet teveel klagen over de warmte. Op Antarctica is het namelijk nooit eens goed warm. Het hitterecord staat daar op een overweldigende 14,6oC in 1974. Het zuidelijkste continent kan wél bogen op het koudste weer van de planeet: in 1983 werd er bij het Vostock II-station een temperatuur van –89,2oC gemeten. Toch is dat station niet de koudste plek op aarde.

Het koudste plekje op aarde

Het állerkoudste plekje op aarde reist rond. In 1999 streek het bijvoorbeeld even neer in de badplaats Brighton in het Verenigd Koninkrijk. Daar deden natuurkundigen onderzoek aan Bose-Einstein-condensaten (BECs). Albert Einstein en Satyendra Nath Bose voorspelden in de vorige eeuw namelijk dat een bepaalde familie van deeltjes, de bosonen, heel apart gedrag vertoond als je het tot vlakbij het absolute nulpunt afkoelt. Bij die temperatuur, 0 Kelvin (of –273,15oC), staat namelijk alle materie volmaakt stil. Als je bosonen tot nog geen miljoenste graad Kelvin afkoelt, verdwijnen de verschillen tussen de deeltjes: ineens ontstaat er een klomp materie waarin je geen kleine deeltjes meer kunt onderscheiden. Zo’n nieuwe materietoestand is natuurlijk razend interessant, vandaar dat allerlei natuurkundigen hun best doen om BECs te maken en te onderzoeken. Jammer dat zo’n BEC maar uit een paar duizend atomen bestaat – niet echt genoeg om je drinken mee te koelen.

Koud heelal?

Een miljoenste graad – big deal. In het heelal is het toch veel kouder? Mis! Door de kosmische achtergrondstraling, het nagloeien van de Big Bang waarmee het heelal begon, is het daar altijd een behaaglijke 3 Kelvin. Behalve in de Boemerang-nevel. Die nevel is ontstaan uit de laatste adem van een ster. Aan het einde van zijn leven blies de ster binnenin de nevel veel van zijn atmosfeer de ruimte in. Dat gebeurde zó snel, dat het gas verschrikkelijk afkoelde. De energie in de nevel werd ineens over een gigantisch gebied verspreidt, en per stukje bleef er zoveel over, dat de nevel nu met zijn -272oC kouder is dan de achtergrondstraling. Eén probleempje maar: de nevel ligt op 5000 lichtjaar van de aarde. Wie verkoeling zoekt, kan dat beter aan het strand doen.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 08 augustus 2003

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.