Je leest:

High-tech runningschoen

High-tech runningschoen

op moleculaire leest geschoeid

Auteur: | 9 september 2011

De hedendaagse hardloopschoen zou zonder chemie nergens zijn. Synthetische materialen zorgen voor een optimale combinatie van performance en laag gewicht. Vocht- en temperatuurregulering, demping, steun – de loopschoen heeft het allemaal en zorgt zo dat zijn drager optimaal kan presteren. In de nieuwste exemplaren zelfs dankzij ‘moleculaire springveren’.

Martinmark | Dreamstime.com

Wie een beetje serieus hardloopt, verdiept zich ongetwijfeld in de schoen. Hoe loop ik? Proneer ik veel, of juist weinig? En welke schoen hoort daar dan bij? Serieuze vragen, die een serieus antwoord vereisen. Maar het is ook de moeite waard eens wat dieper in de technologie van de loopschoen te duiken. En te ontdekken dat chemie daarbij een grote rol speelt.

In de opbouw verschilt een hardloopschoen niet zoveel van een alledaagse schoen. In de uitvoering des te meer. Om de vereiste performance te combineren met laag gewicht zijn de gebruikte materialen vrijwel allemaal volledig synthetisch. Kunststoffen zijn het, opgebouwd uit polymeren. Dat zijn lange ketenmoleculen die het de chemici mogelijk maken de materiaaleigenschappen precies in te stellen.

Neem de bovenzijde. Droge voeten moet je houden, dus regen mag er niet bij. Maar transpiratievocht moet er wel uit kunnen. Door de juiste mix van polymeren zijn de schoenen waterdicht en toch ventilerend. En ze zien er nog leuk uit ook, met mooie felle kleuren.

High-tech materialen

Ook belangrijk: de zolen, waar eigenlijk de essentie van de loopschoen ligt. Eerst de loopzool, gemaakt van een stroef en slijtvast rubberachtig materiaal. Uitgekiend vormgegeven om op alle oppervlakken grip te krijgen.

Brooks

Dan de tussenzool. Zonder twijfel het meest belangrijke onderdeel van de loopschoen. Hier moeten materiaalkeuze en ontwerp voor een optimale demping en stabiliteit zorgen. En hier kunnen sportschoenenfabrikanten zich onderscheiden van de concurrentie. Met geheime en vaak gepatenteerde technologie. Luchtkussentjes, opvulling met gel, ‘torsiestabilisatoren’, de creativiteit van de schoenontwerpers kent geen grenzen.

Hier vind je echte high-tech materialen. Etheenvinylacetaat bijvoorbeeld, een soort ‘gestold schuim’. Minuscule luchtbelletjes zorgen voor krachtafhankelijke demping en schokabsorptie. Ook polyurethaan kom je veel tegen. Door de juiste mix van materialen kan de fabrikant op iedere plek van de zool voor de juiste eigenschappen zorgen. Zodat voor ieder type loper de optimale schoen is te maken.

Veerkracht past zich aan

Eén van de laatste materiaalinnovaties komt van schoenenfabrikant Brooks, die vorig jaar zijn ‘dna’ dempingsysteem introduceerde. Het is gebaseerd op een speciale kunststof, die eigenlijk een soort hele dikke, traag vervormende vloeistof is. Het is een op moleculair niveau tamelijk complex materiaal met de naam SEBS (voor – schrik niet – styreen-etheen-butadieen-styreen blokcopolymeer). Plus nog een aantal geheime toevoegingen.

Brooks

Het resultaat is een schoen met een veerkracht die zich bliksemsnel aan de belasting kan aanpassen. Een zwaardere loper zal meer tegendruk ervaren en dus een stuggere schoen hebben dan een lichtere loper, die een zachter gevoel zal ervaren. Hoe het precies werkt is lastig uit te leggen, maar Brooks spreekt van een kunststof ‘die zich op moleculair niveau gedraagt als miljoenen kleine springveertjes’.

De nieuwe schoen werd al snel een favoriet van het hardloopblad ‘Runners World’ en kreeg al vele positieve recensies. Met dank aan de Amerikaanse polymeerchemici en hun ‘intelligente’ dempingsmateriaal. Dat overigens met het biologische DNA, waarin onze genetische informatie ligt opgeslagen, helemaal niets te maken heeft…

Chemie en hardlopen

Dit artikel is onderdeel van een serie over chemie en hardlopen, ter gelegenheid van de chemieloop op 10 september 2011, één van de activiteiten in het internationale jaar van de chemie 2011

Alle artikelen in deze serie:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 09 september 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.