Je leest:

Het einde voor Tamiflu?

Het einde voor Tamiflu?

Auteur: | 9 juni 2010

Tamiflu is misschien wel het bekendste middel tegen griep. Een aantal jaren geleden doken er ineens resistente stammen op. Wetenschappers ontdekten hoe dat kon gebeuren en geven zo een kijkje in de ontwikkeling van resistenties.

Tamiflu is misschien wel het bekendste geneesmiddel tegen de griep. Helaas zijn sinds 2007 de meeste virussen van de H1N1 variant resistent tegen het middel. De resistentie wordt veroorzaakt door een enkele mutatie. Wetenschappers dachten dat het virus die mutatie niet zou overleven, maar nieuw onderzoek aan het California Institute of Technology laat zien dat de griep dankzij twee extra mutaties weer helemaal fit is.

Oseltamivir is de werkzame stof van Tamiflu.
Mrgreen71

Het eiwit neuraminidase is een belangrijke schakel in de levenscyclus van het influenzavirus. Dit eiwit ‘knipt’ het virusdeeltje los van de gastheercel waarin het geproduceerd is, zodat het deeltje een andere cel kan infecteren. De werkzame stof in Tamiflu, oseltamivir, bindt aan neuraminidase en blokkeert daarmee het losknippen. Hierdoor kunnen de virusdeeltjes niet vrijkomen en worden ook geen andere cellen geïnfecteerd.

Toen oseltamivir eind jaren ’90 getest werd, bleek een enkele mutatie de stof al onwerkzaam te maken. De mutatie verandert aminozuur nummer 274, een aminozuur dat vlak bij de bindingsplaats van oseltamivir zit. Oseltamivir bindt door deze verandering niet en blokkeert ook de werking van neuraminidase niet meer. Helaas voor influenza maakt de mutatie het virus ook behoorlijk kreupel dus de resistentie zou geen groot probleem vormen.

Oppervlakte-weergave van neuraminidase (groen) met oseltamivir (bruin) in de active site. Door mutatie van aminozuur 274 (paars) wordt de juiste binding van oseltamivir voorkomen en verliest het zijn werking
Richard Reumerman

Evolutie is zelden voorspelbaar en dat blijkt ook nu weer het geval. In 2007 doken toch virusstammen op die de resistentie bij zich droegen. Onderzoekers Jesse D. Bloom, Lizhi Ian Gong en David Baltimore wilden weten hoe het virus de kreupelheid van de mutatie overwonnen had. Zij ontdekten dat de mutatie van nog twee aminozuren, nummer 222 en 234, een volledig fit virus opleverde dat tegelijkertijd resistent was tegen oseltamivir.

Pech

De ontdekking dat twee extra mutaties de kreupelheid opheffen, geeft een kijkje in de evolutie van resistenties. Influenzavirussen muteren erg snel, waardoor mensen er bijvoorbeeld elk jaar weer last van kunnen hebben. De biologen uit California vermoeden dat de mutaties van aminozuren 222 en 234 bij toeval plaatsvonden. De combinatie van die twee mutaties met de resistentie is dan slechts een kwestie van tijd. Evolutionair natuurlijk heel interessant, maar pech voor ons. Wij moeten weer naar een nieuw medicijn op zoek.

Bron

J.D. Bloom et al.,Permissive Secondary Mutations Enable the Evolution of Influenza Oseltamivir Resistance”, Science 328, 4 juni 2010

Zie ook

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 09 juni 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.