Je leest:

Heldere komeet McNaught te zien

Heldere komeet McNaught te zien

Auteur: | 8 januari 2007

Wie deze week kort na zonsondergang met een verrekijker de west-zuidwestelijke horizon afspeurt, kan een heldere komeet aan de hemel zien. De komeet is met het blote oog te zien, een volle handbreedte rechts van de zeer heldere planeet Venus.

Deze week is ’s ochtends en ’s avonds de komeet McNaught (C/2006 P1) zichtbaar. Die scheert op 12 januari dicht langs de zon en is de laatste tijd sterk in helderheid toegenomen. Het gaat niet om een komeet waar het publiek in groten getale naar zal gaan kijken, zoals het geval was bij komeet Hyakutake in 1996 of Hale-Bopp in 1997. Maar wie interesse heeft in de sterrenhemel, kan deze week een tamelijk zeldzaam hemelverschijnsel volgen. Vooral waarnemers op het noordelijk halfrond zitten hierbij op de eerste rang.

Thorsten Boeckel uit Beieren in Duitsland maakte zondagavond 7 januari kort na zonsondergang deze foto van komeet McNaught. Belichtingstijd 1 seconde, bij 100 asa met een Canon 20D en 100 mm lens. Copyight 2007 Thorsten Boeckel. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Al kort na zonsondergang is de heldere kop van de komeet te zien. Een verrekijker toont ook de uitwaaierende gasstaart van de komeet. Voor amateurastronomen: de helderheid van de komeet bedroeg zondagavond al magnitude –1. Dat is ongeveer zo helder als de helderste ster aan de hemel, maar minder helder dan Venus, die op een twintigtal graden afstand aan de avondhemel staat.

Astrofotografen Michael Jager en Gerald Rhemann maakten deze opname van McNaught. Copyight 2007 Michael Jager en Gerald Rhemann. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

De komeet werd op 7 augustus vorig jaar ontdekt door Robert H. McNaught met de 50-cm Uppsala Schmidt-telescoop op de berg Siding Spring in Australië. De komeet was toen lichtzwakker dan het verre planeetje Pluto, maar berekeningen door het Minor Planet Center gaven aan dat hij begin januari helderder zou kunnen kon worden. Op 12 januari scheert de komeet op een afstand van 25 miljoen km langs de zon. Dat is de halverwege de afstand van de planeet Mercurius tot de zon. McNaught blijft tijdens zijn reis om de zon ver van de aarde. De kortste afstand is nog 0,8 keer de afstand aarde-zon (AU, astronomical unit): een volle 119 miljoen km.

Redacteur Roy Keeris van Hoe?Zo!-radio maakte deze foto van McNaught vanaf het Teleac/NOT-dakterras. bron: Roy Keeris. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

De sterke helderheidstoename van de komeet komt als een verrassing. Tot voort kort bevond de komeet zich van de aarde af gezien achter de zon. Daardoor was het tot begin dit jaar moeilijk te voorspellen hoe helder de komeet in werkelijkheid zou worden.

Boven: komeet McNaught aan de avondhemel. De komeet bevindt zich kort na zonsondergang laag boven de west-zuidwestelijke horizon. De zeer heldere planeet Venus bevindt een vijftien- tot twintigtal graden links van de komeet. Dat is ongeveer de breedte van een handspanne, gezien op armstand van het oog. De zon gaat omstreeks 16.50 uur onder en het einde van de schemering is omstreeks 18.15 uur. Onder: wie het het wil proberen, kan komeet McNaught ook in alle vroegte ’s ochtends zien: kort voor zonsopkomst en laag boven de oost-zuidoostelijke horizon). aan de avondhemel. Probeer de komeet te vinden ten opzichte van de heldere planeten Mars en Jupiter. De ochtendschemering begint omstreeks 07.20 uur. De zon komt omstreeks 08.45 uur op. bron: Space.com / Starry Night software. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Weersvooruitzichten

Wat het weer betreft boffen Nederland en België niet voor de waarneming van de komeet. Volgens Harry Geurts van het KNMI is de hele week juist ’s avonds de kans op bewolking het hoogst. Op vrijdag en zaterdag is de kans op een goede waarneming ’s ochtends wat groter, omdat het dan juist opgeklaard is. Het is volgens Geurts een kwestie van veel geluk hebben, want er komt deze week veel slecht weer over onze streken.

Gezagvoerder M. Smit van de KLM nam deze foto van komeet McNaught vanuit de cockpit van een vlucht op de route Manilla-Amsterdam. De foto is gemaakt bij het invallen van de duisternis boven het westelijk deel van Rusland, vliegend in westelijke richting. bron: M. Smit. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Correspondent in de ruimte

Weer of geen weer: iedereen kan de komeet via internet zien! Van 11 tot 15 januari krijgt de zonnesatelliet SOHO (het Solar and Heliospheric Observatory), die zich op 1,5 miljoen km van de aarde bevindt, de komeet in beeld. De opnamen van SOHO zijn nagenoeg direct via internet te bekijken. Iedereen kan zo ook volgen wat er met de komeet gebeurt op het moment dat hij zich het dichtst bij de zon bevindt.

Zo beweegt de komeet McNaught door het blikveld van zonnesatelliet SOHO. _ Klik op de afbeelding voor een uitgebreidere versie._

Meer over kometen

Dit artikel is een publicatie van Astronet.
© Astronet, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 08 januari 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.