Je leest:

Helden in Hollywood

Helden in Hollywood

Auteur: | 14 april 2010

Een pompeus orkest, monotoon acteerwerk, ellenlange liefdesscènes, glazige blikken naar de horizon, en iedereen in korte rokjes. Je mag me ervoor wakker maken! Niet omdat het plot zo sterk is, of de acteurs zo goed spelen, maar omdat de Hollywood spektakel films geschiedenis op zichzelf zijn.

De Oudheid is hip. Dat moeten filmmakers in Hollywood ook gedacht hebben. De afgelopen 10 jaar heeft Hollywood een heel scala aan films uitgebracht met een knipoog naar de Klassieke Oudheid, bijvoorbeeld Gladiator, Alexander, 300, Troy, en sinds kort ook Clash of the Titans. Maar wist je dat deze verhalen allemaal al eens eerder verfilmd zijn? In de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw zette Hollywood een trend met de zogenaamde ‘spektakel films’.

Spektakel films

Hollywood verloor in deze periode kijkers aan het opkomende medium ‘televisie’. In een poging om volgelingen terug te winnen bedacht de industrie widescreen, een beeldformaat dat zich perfect leende voor films van epische formaten. Naar de bioscoop gaan zou weer een ervaring worden waar televisie niet tegen op kon. In deze tijd zagen films als ‘The Robe’, ‘Quo Vadis’, ‘The Ten Commandments’, ‘Ben-Hur’, en ‘Spartacus’ het levenslicht. Deze films hadden een ongekend budget, een waanzinnig decor, en letterlijk duizenden figuranten. Deze films grepen terug op de Klassieke Oudheid, en waren altijd doorspekt met een vleugje Christelijk moraal. Dit zegt meer over de tijd waarin de film gemaakt is, dan over de tijd die de filmmakers willen weergeven. Want ‘historisch verantwoord’ was het niet allemaal.

Spektakel in de jaren 50

In de hoogtij-dagen van de spektakel films – de jaren 50/60 – was men net aan het bijkomen van de Tweede Wereldoorlog, toen de Koude Oorlog zich alweer aandiende. Het Westen had weliswaar de overwinning behaald, maar stond er economisch en sociaal niet best voor. Het volk hunkerde naar een identiteit om weer –zoals vanouds- trots op te kunnen zijn. Terwijl de ontredderde massa hun identiteit wilde legitimeren aan de oorsprong van de Westerse beschaving, was er tevens behoefte aan een soort ‘good cop – bad cop’ scenario. Zo zijn in veel na-oorlogse films de Romeinen geïnspireerd door nazi’s of communisten, terwijl de onderdrukte massa symbool staat voor een nette Westerse samenleving met Christelijke morele deugden. De Hollywood spektakel films vormden hiermee eigenlijk een soort spiegel van de samenleving, een uitlaatklep van het collectief bewustzijn. Een bijzonder beeld van de tijdsgeest dus, en een absolute aanrader om eens een regenachtige zondagmiddag voor te gaan zitten!

Klassieke Oudheid in films vandaag

Maar hoe moeten we dan de huidige trend van Hollywood’s interesse in de Klassieke Oudheid zien? Niet in de laatste plaats natuurlijk als een gat in de markt. Sinds Ridley Scott de Oudheid opnieuw aanboorde met ‘Gladiator’ en daarmee een enorm succes behaalde, zijn vele filmmakers hem gevolgd. Maar de reden van dat succes is gedeeltelijk te vinden in escapisme, het ontsnappen aan de dagelijkse sleur. Voor velen bieden dergelijke films een tijdelijke oplossing van een hunkering naar het verleden. Het biedt tevens morele helderheid, iets dat in het dagelijks leven niet altijd even duidelijk is. Net als in de jaren 50 bieden historische films bovenal een gevoel van een gedeeld cultureel erfgoed. Terwijl in Europa de grenzen vervagen zoeken we voortdurend naar een houvast om onze culturele identiteit aan op te hangen. Historische films hebben deze kapstok functie, omdat zij ons herinneren aan een tijd waarin ‘wij’ helden waren.

Zie verder

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 14 april 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.