Je leest:

Hartspier uit volwassen stamcel

Hartspier uit volwassen stamcel

Auteur: | 21 april 2008

Onderzoekers van het universitair medisch centrum Utrecht komen deze week met een primeur. Samen met hun collega’s van het Hubrechtlaboratorium wisten zij nieuwe hartspiercellen te maken van stamcellen uit een volwassen menselijk hart. De resultaten van het onderzoek, onder leiding van Prof. Dr. Pieter Doevendans, verschijnen deze week in het vakblad Stem Cell Research.

Er is sprake van een primeur omdat tijdens het onderzoek stamcellen uit een volwassen menselijk hart zich op eigen kracht ontwikkelden tot nieuw hartweefsel. Het was al langer bekend dat ons hart een bron van stamcellen is en ook waren er al eerder gezonde hartspiercellen uit zulke stamcellen gekweekt. Maar nog nooit was de kweek succesvol zonder de toevoeging van hartspiercellen van pasgeboren muizen of ratten. Nu blijkt dat de stamcellen ook op eigen kracht kunnen uitgroeien tot gezonde hartspiercellen, worden de mogelijkheden voor gebruik in therapie (bijvoorbeeld na een hartinfarct) veel groter.

Nadelen van de huidige stamcelkweek

Het risico van behandeling met hartspiercellen die zijn gekweekt met behulp van dierlijk materiaal (zoals de hartspiercellen van muizen en ratten) is afstoting. De donorcellen worden dan door het afweersysteem van de patiënt gezien als lichaamsvreemd en aangevallen. Het afweersysteem vernietigt de nieuwe hartspiercellen, een reactie die vaak gepaard gaat met ernstige ontstekingen.

Net als na een orgaantransplantatie kan na behandeling met gekweekte hartspiercellen een afstotingsreactie optreden. Het lichaam van de patiënt ziet de nieuwe hartspiercellen als lichaamsvreemd materiaal, omdat deze meestal zijn gekweekt in aanwezigheid van dierlijke hartspiercellen. Door het gebruik van volwassen stamcellen die zich op eigen kracht ontwikkelen tot hartspiercellen wordt de kans op zo’n afstotingsreactie vele malen kleiner.

Hartspiercellen kunnen ook gemaakt worden uit embryonale stamcellen. Maar ook aan deze techniek zitten nadelen. Niet alle embryonale stamcellen groeien uit tot spiercellen, waardoor de opbrengst na kweek vaak laag is. Het isoleren van stamcellen uit embryo’s roept ook nog steeds veel discussie op in de samenleving, want mogen wij dit beginnende leven wel gebruiken voor medische doeleinden?

Toepassingen van gekweekte hartspiercellen

Met volwassen stamcellen, die werden gewonnen uit restmateriaal van openhartoperaties en zich op eigen kracht kunnen ontwikkelen tot gezonde hartspiercellen, lijkt Doevendans de bovengenoemde problemen te hebben opgelost. De gekweekte hartspiercellen trekken ritmisch samen, zijn gevoelig voor elektrische activiteit en reageren op adrenaline. Kortom, zij gedragen zich precies hetzelfde als de originele hartspiercellen van een gezonde persoon. Doevendans verwacht dat het in de toekomst mogelijk wordt om hartweefsel, dat door een infarct beschadigd is, te repareren met gekweekte hartspiercellen.

Behalve voor therapie, zijn de gekweekte hartspiercellen ook erg belangrijk voor het medisch onderzoek. Doevendans gaat zelf de komende jaren onderzoek doen naar de genetische achtergrond van hartritmestoornissen. Door stamcellen uit het hart van patiënten met een genetische hartafwijking in het laboratorium op te kweken, hoopt hij het onderzoek naar deze genetische achtergrond flink te versnellen. Bovendien zijn de gekweekte stamcellen erg geschikt om nieuwe medicijnen op uit te proberen.

Meer weten over biotechnologie?

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 21 april 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.