Je leest:

Gentest voorspelt aanwezigheid uitzaaiingen

Gentest voorspelt aanwezigheid uitzaaiingen

Auteur: | 14 januari 2005

Met een genexpressieprofiel van een tumor kan worden voorspeld of er al uitzaaiingen zijn.

Dat blijkt uit onderzoek van moleculair bioloog Frank Holstege van het UMC in Utrecht en collega’s van de universiteiten in Delft en Amsterdam (Nature Genetics online, 9 januari 2005). De onderzoekers hebben specifiek gekeken naar hoofd- en halstumoren.

Holstege: ‘Door iets te meten in de primaire tumor, kunnen wij de aanwezigheid voorspellen van uitzaaiingen in de lymfeklieren in de hals, zónder dat we dat lymfeweefsel nader hoeven te onderzoeken. Dat maakt dit zo bijzonder.’

Bij hoofd- en halstumoren zijn uitzaaiingen moeilijk te diagnosticeren. Daarom wordt vrijwel altijd een groot deel van het lymfeweefsel in de hals verwijderd. Onderzoek achteraf toont aan dat dit weefsel slechts in tweederde van de gevallen daadwerkelijk tumorcellen bevat. Eénderde van de patiënten wordt dus onnodig behandeld.

Holstege: ‘Het wegsnijden van lymfeweefsel leidt vaak tot complicaties zoals langdurige pijn en verlies van mobiliteit in nek en schouders. Daarom is betere diagnostiek zo belangrijk. Met deze test kunnen we aangeven bij welke patiënten de verwijdering van lymfeweefsel echt nodig is.’

De onderzoekers keken met een DNA-chip met 20.000 humane genen naar expresssieverschillen tussen tachtig primaire tumoren mét en zonder uitzaaiingen. Hieruit bleek dat 102 genen voorspellend waren voor het wel of niet voorkomen van uitzaaingen.

Daarna is de test onafhankelijk getoetst op weefsel uit 22 andere primaire tumoren, om te zien of de de test kon voorspellen bij welke patiënten het verwijderde lymfeweefsel daadwerkelijk uitzaaiingen zou bevatten.

Van de 22 patiënten kon in 19 gevallen een juiste voorspelling worden gedaan. Er waren geen vals-negatieve resultaten. Dat is belangrijk omdat het betekent dat de test geen uitzaaiingen over het hoofd ziet. Er waren drie gevallen waarbij er volgens de test wél uitzaaiingen waren, terwijl die in het bijbehorende lymfeweefsel niet werden aangetroffen. ‘Bij deze patiënten was echter niet al het lymfeweefsel verwijderd en het is dus mogelijk dat er wel uitzaaiingen waren en ook in deze gevallen de test klopt.’

Holstege vermoedt dat het nog twee à drie jaar zal duren voor de test beschikbaar komt voor klinisch onderzoek. Hij wil eerst onderzoek doen bij een grotere groep patiënten. Het is nog niet bekend of de universiteit de uiteindelijke test zelf gaat ontwikkelen of het overlaat aan een commercieel bedrijf.

Dit artikel is een publicatie van Bionieuws.
© Bionieuws, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 14 januari 2005
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.