Je leest:

Genetische mutatie beschermt hart

Genetische mutatie beschermt hart

Auteur: | 12 december 2008

Onderzoekers hebben een genetische mutatie gevonden die het hart beschermt tegen de effecten van een dieet met veel vet. Het gaat om een mutatie in het APOC3 gen, wat normaal gesproken de afbraak van vetzuren in het bloed remt. De ontdekking biedt aanknopingspunten voor nieuwe therapieën om hart- en vaatziekten te voorkomen en wordt deze week behandeld in vakblad Science.

Hart- en vaatziekten worden veelal veroorzaakt door hoge concentraties van ‘slecht’ LDL cholesterol en vetzuren (triglyceriden) in het bloed. Het APOC3 gen codeert voor het eiwit apoC-III. Dit eiwit remt normaal gesproken de afbraak van vetzuren in het bloed. Amerikaanse onderzoekers vonden bij 5% van een groep Amish mensen een mutatie in het APOC3 gen, waardoor zij slechts de helft van de normale hoeveelheid apoC-III eiwit produceren. Dit betekent dat de afbraak van vetzuren bij deze mensen niet of in ieder geval veel minder wordt geremd. De Amerikanen namen de proef op de som en zetten Amish mensen met en zonder de mutatie in het APOC3 gen een volvette milkshake voor.

De afbraak van vetzuren in het bloed wordt bij mensen met een mutatie in het APOC3 gen niet of nauwelijks geremd. Zo is het hart beschermd tegen de effecten van een dieet met veel vet.

Na het drinken van de shake namen de onderzoekers elk uur bloed van de deelnemers af om de hoeveelheid vetzuren te bepalen. Zoals verwacht hebben mensen met de genetische mutatie zeer weinig triglyceriden in hun bloed. Ook de concentratie ‘slecht’ LDL cholesterol is laag, terwijl de concentratie ‘goed’ HDL cholesterol juist hoger is dan bij mensen zonder mutatie. Amish die drager zijn van de mutatie zetten in hun aderen bijna geen calcium af, waardoor aderverkalking (atherosclerose) nauwelijks voorkomt. De onderzoekers vonden geen verschil in Body Mass Index (BMI), middelomtrek en de concentraties insuline en glucose in het bloed tussen de verschillende groepen.

Waar komt de mutatie vandaan?

Amish populaties zijn meestal erg geïsoleerd en vertonen weinig genetische variatie. In de algemene Amerikaanse populatie wordt de mutatie in het APOC3 gen dan ook niet of zeer zelden gevonden. De onderzoekers bekeken mensen uit een Amish gemeenschap in Lancaster. De oorsprong van deze mensen is tot 14 generaties terug te volgen. Ergens in de 18e eeuw kwam een groep Amish vanuit Europa naar Pennsylvania. Volgens schattingen werd de APOC3 mutatie rond het jaar 1750 door één persoon in de gemeenschap geïntroduceerd. Vaak groeit zo’n mutatie in een besloten gemeenschap uit tot de veroorzaker van ziekten en afwijkingen. Zo komt er in Amish populaties relatief veel dwerggroei en polydactylie (meer dan 10 vingers of tenen) voor. De onderzoekers hebben geen aandoening kunnen vinden die veroorzaakt wordt door de APOC3 mutatie.

Amish populaties zijn meestal erg geïsoleerd en vertonen daardoor weinig genetische variatie. Rond het jaar 1750 introduceerde één persoon de APOC3 mutatie in de gemeenschap. Vandaag de dag wordt de mutatie bij ongeveer 5% van de Amish mensen gevonden, terwijl deze in de algemene Amerikaanse populatie niet of nauwelijks voorkomt.

Het lijkt er dus op dat de APOC3 mutatie bij Amish mensen geen negatieve effecten heeft. Daarom biedt de ontdekking van de mutatie belangrijke aanknopingspunten voor nieuwe therapieën om hart- en vaatziekten te voorkomen. Een aantal middelen die wij nu al tot onze beschikking hebben, remmen het apoC-III eiwit in beperkte mate. Hieronder vallen bijvoorbeeld statines en visolie, maar ook gewichtsverlies heeft een positief effect op de concentratie vetzuren in het bloed. Probleem met deze middelen en methoden is dat zij zich niet direct op het eiwit storten, waardoor het effect ook niet sterk genoeg is. De onderzoekers hopen daarom dat de industrie in staat is om een medicijn te maken dat direct aangrijpt op het APOC3 gen of het apoC-III eiwit.

Bronnen:

A Null Mutation in Human APOC3 Confers a Favorable Plasma Lipid Profile and Apparent Cardioprotection Toni Pollin et al., Science 12 december 2008

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 12 december 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.