Je leest:

Genetische doping

Genetische doping

Auteur: | 25 april 2003

De snelste man en vrouw krijgen een kind. Dat heeft grotere kampioenskansen dan het zoontje van Andre Agassi en Steffi Graf.

We kenden al klapschaatsen, ossenkopsturen, haaienvinnenpakken, epo en nandrolon. In het vroegere Oost-Duitsland lieten trainers hun atletes zelfs zwanger worden om beter te presteren. Uit Amerika kwam twee weken geleden een nieuwe methode om een kampioen te maken. Marion Jones en Tim Montgomery kondigden aan dat ze een kind verwachten. Marion Jones is Olympisch en wereldkampioen op de 100 meter. En haar vriend is met 9.78 seconden wereldrecordhouder op de 100 meter. De snelste man en de snelste vrouw op aarde krijgen dus een kind. De ultieme vorm van genetische doping.

Niet dat nu bekend is wie over 25 jaar de olympische honderd meter gaat winnen. Fenotype is immers genotype plús milieu. Maar goed, hoe erfelijk is sprintsnelheid? Volgens sportfysiologen bezit een goede sprinter explosieve kracht, snelle spiervezels en het juiste spiermetabolisme.

‘De verschillende componenten van atletisch vermogen zijn alle matig tot sterk genetisch bepaald,’ vertelt de Nijmeegse anthropogeneticus prof.dr. Han Brunner. ‘Dat is overtuigend aangetoond in zowel tweelingonderzoek bij mensen als in onderzoek bij paarden.’ Tweelingonderzoeker De Calvo bepaalde onlangs de genetica van explosieve kracht. Hij liet zestien eeneiige en zestien twee-eiige tweelingen krachtoefeningen doen. De maximale kracht en de totale kracht die de proefpersonen konden produceren in 30 seconden, bleken sterk erfelijk bepaald ( European journal of Applied Physiology, 2002). De zogeheten erfelijkheidsindex was respectievelijk 0,74 en 0,84. De erfelijkheidsindex geeft de kans weer dat nakomelingen een bepaalde eigenschap erven, met waardes tussen 0 en 1.

Uit dezelfde studie bleek dat ook de zogeheten lactaatcapaciteit sterk genetisch is. De maximale lactaatwaarden zijn een maat voor het spiermetabolisme, de omzetting van glucose naar spierkracht. De erfelijkheidsindex: 0,82. Ook hoog dus. Ander tweelingonderzoek heeft laten zien dat snelle vezels ook sterk overerfbaar zijn.

Brunner: ‘Naar mijn mening is dat allemaal nog weinig voorspellend voor uiteindelijk sportief vermogen. Dat komt omdat het natuurlijk gaat om een combinatie van aanleg op lichamelijk en psychisch vlak én om bepaalde prikkels vanuit de omgeving. Het is niet toevallig dat veel toptennissers zeer toegewijde en fanatieke ouders hebben. Denk aan Richard Krajicek en zijn halfzusje.’ De toptennissers Andre Agassi en Steffie Graf hebben een zoontje van anderhalf, Jaden Gil. Als grap zei John McEnroe ooit dat Jaden Gil een speelverbod moest krijgen; het zou oneerlijk zijn voor genetisch minder bedeelden. En in Nederland hebben we het genetisch voetbaltalentje Maxim Gullit, zoon van Ruud Gullit en Estelle Cruijff, het nichtje van Johan Cruijff.

Toch heeft het toekomstig kind van de twee Amerikaanse topsprinters betere papieren dan Maxim Gullit en Jaden Gil. De erfelijkheidsindex voor explosieve spierkracht is hoger dan bij balgevoel of conditievermogen. Zo werden in een tweelingstudie uit 1998 geen significante verschillen in zuurstofopnamevermogen (belangrijk voor een goede conditie) gevonden tussen één- en twee-eiige tweelingen. De studies die gedaan zijn naar de genetica van balgevoel laten een gering of geen erfelijk verband zien.

Zie ook

Dit artikel is een publicatie van Bionieuws.
© Bionieuws, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 25 april 2003

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.