Je leest:

Gen redt tarwe van schimmelplaag

Gen redt tarwe van schimmelplaag

Auteur: | 20 februari 2009

Een gen dat bepaalde tarwerassen resistent maakt tegen de schimmelziekte bladroest, is voor het eerst heel precies beschreven. Zo’n beschrijving maakt kruisingen met tarwesoorten die het gen nodig hebben een stuk makkelijker.

De tarwe dat in Nederland wordt geteeld heeft regelmatig last van bladroest. De bladeren van het voedselgewas kleuren dan roestrood. De ziekte wordt veroorzaakt door een schimmel, waarvan in Nederland drie soorten voorkomen: gele, bruine en zwarte roest.

“Een epidemie van zwarte roest treedt grofweg iedere drie jaar op”, vertelt Pierre de Wit, hoogleraar plantenziektekunde van Wageningen Universiteit. “Maar in warmere streken zoals Zuid-Europa is het erger: daar komt de ziekte elk jaar voor. De Romeinen hadden er zelfs zoveel last van, dat ze jaarlijks rode honden offerden om de plaag tegen te gaan.”

Veel zullen die offerfeesten niet geholpen hebben, want nog steeds kampen veel tarweoogsten met deze schimmels. Vandaag komen plantbiologen uit Zwitserland met een mogelijke oplossing. Zij vonden het stukje DNA dat ervoor zorgt dat tarwe immuun wordt voor bladroest. Het gen heet Lr34 en is afkomstig van een apart tarweras. Dat schrijven de onderzoekers in de online versie van het vooraanstaande blad Science.

Het was al langer bekend dat Lr34 moest bestaan. Al vijftig jaar zijn er tarwerassen die resistent zijn tegen alle drie de roestschimmels – en die resistentie is na al die jaren niet zwakker geworden. Sterk gen dus.

Geen wonder dat wetenschappers al langer dit gen in meer gangbare tarwerassen willen kruisen. In sommige rassen lukte dat wel, in andere niet. Nu dankzij het nieuwe onderzoek de exacte plek van het gen bekend is, is dat geen probleem meer: bij iedere kruising valt nu te zien of Lr34 is meegekruist of niet.

Om zeker te weten dat Lr34 dat beschermende gen is, testten de wetenschappers dit in een experiment. Ze isoleerden het gen, plaatsten het in een tarweras en vergeleken de aantasting door bladroest met hetzelfde tarweras zonder Lr34. En inderdaad: de graanplanten die het gen droegen, bleken beter bestand tegen de schimmel dan planten verstoken van Lr34.

Volgens De Wit is het Zwitserse onderzoek van bijzonder goede kwaliteit. Bovendien denkt de hoogleraar dat de vondst ook voor Nederlandse tarwetelers belangrijk is. “De tarweteler hoeft niet meer met chemicaliën te spuiten, want de planten bezitten natuurlijke resistentie.” En De Wit noemt het Lr34-gen oogstzeker, omdat het al vijftig jaar goed werk doet. “Het is dus een duurzaam resistentiegen.”

Zie ook:

De principes van plantenveredeling – Kennislink artikel Tarwe – artikel van Wikipedia

Meer biotechnologie op Ditisbiotechnologie.nl

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 20 februari 2009
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.